Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

अस्ति सारस्वतं तीर्थं सर्वकामप्रदं नृणाम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रायं स्नातु भूपतिः

asti sārasvataṃ tīrthaṃ sarvakāmapradaṃ nṛṇām | hāṭakeśvaraje kṣetre tatrāyaṃ snātu bhūpatiḥ

“มีทิรถะชื่อว่า ‘สารัสวตะ’ ประทานความปรารถนาทั้งปวงแก่ชนทั้งหลาย ในเขตศักดิ์สิทธิ์แห่งหาฏเกศวร ขอให้พระราชานี้เสด็จไปสรงสนาน ณ ที่นั้น”

astithere is
asti:
Kriyā (Existential predicate)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
sārasvatamSārasvata (connected with Sarasvatī)
sārasvatam:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsārasvata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
tīrthama sacred ford/pilgrimage place
tīrtham:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
sarva-kāma-pradamgranting all desires
sarva-kāma-pradam:
Viśeṣaṇa (Qualifier of tīrtham)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kāma (प्रातिपदिक) + prada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: (सर्वान् कामान् प्रददाति)
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
hāṭakeśvarajein/at (the place) connected with Hāṭakeśvara
hāṭakeśvaraje:
Adhikaraṇa (Locative qualifier)
TypeAdjective
Roothāṭakeśvara (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः: (हाटकेश्वरात् जातम्/सम्बद्धम्)
kṣetrein the sacred region/field
kṣetre:
Adhikaraṇa (Locative)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (Locative adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
ayamthis (man)
ayam:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
snātushould bathe / let (him) bathe
snātu:
Kriyā (Injunctive/permission)
TypeVerb
Root√snā (स्ना धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/benedictive-imperative sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम; विधिलिङ्-सदृशः आशयः: 'let him bathe'
bhūpatiḥthe king
bhūpatiḥ:
Karta (Apposition to ayam)
TypeNoun
Rootbhūpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Vasiṣṭha (royal priest)

Tirtha: Sārasvata Tīrtha

Type: tirtha

Scene: Vasiṣṭha points toward a sacred ford; in vision-like backdrop, a serene waterbody with pilgrims bathing; a Śiva-kṣetra ambience around Hāṭakeśvara with a liṅga shrine and golden light.

V
Vasiṣṭha
S
Sārasvata Tīrtha
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
K
king

FAQs

Sacred geography is a channel of grace: tīrtha-snāna, performed with faith, restores what worldly means cannot.

Sārasvata Tīrtha, located in Hāṭakeśvara-kṣetra.

Snāna (ritual bathing) at Sārasvata Tīrtha for the king.