Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

तच्छ्रुत्वा स मुनेर्वाक्यं भूमिपालो बृहद्बलः । तत्क्षणात्स्थापयामास सूर्यस्य प्रतिमां तदा

tacchrutvā sa munervākyaṃ bhūmipālo bṛhadbalaḥ | tatkṣaṇātsthāpayāmāsa sūryasya pratimāṃ tadā

ครั้นได้สดับวาจามุนีแล้ว พระภูมิบาลพฤหัทพลก็ได้สถาปนาพระรูปพระสุริยะในทันทีนั้น

तत्that (speech)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (श्रुत्वा) इत्यस्य कर्म
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
भूमिपालःthe king (protector of the earth)
भूमिपालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमिपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—भूमेः पालः (षष्ठी-तत्पुरुष)
बृहद्बलःBṛhadbala
बृहद्बलः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहद्बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूमिपालः इत्यस्य समानाधिकरण-विशेषण/नाम
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Adverbial (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्क्षण (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; कालवाचक-अव्यय (immediately)
स्थापयामासcaused to be set up / installed
स्थापयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिजन्त (causative)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
प्रतिमाम्image/idol
प्रतिमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
तदाthen
तदा:
Adverbial (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)

Narrator (contextual)

Type: kshetra

Scene: The king supervises the raising of a Sūrya image on a pedestal; artisans and priests prepare the platform as sunlight falls directly upon the icon.

B
Bṛhadbala
S
Sūrya
V
Viśvāmitra (implied as the sage)

FAQs

Right counsel from a sage should be met with prompt, faithful action—devotion becomes concrete through sacred installation (pratiṣṭhā).

The same holy kṣetra of the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya, where Sūrya worship and related rites are said to bear exceptional fruit.

Sūrya-pratimā-sthāpanā (installing an image of the Sun) as the foundation for ongoing worship.