Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

एतस्मात्कारणात्स्नात्वा विश्वामित्रो महामुनिः । तच्चिह्नं वीक्षयामास महद्यत्नं समाश्रितः

etasmātkāraṇātsnātvā viśvāmitro mahāmuniḥ | taccihnaṃ vīkṣayāmāsa mahadyatnaṃ samāśritaḥ

ด้วยเหตุนี้เอง มหามุนีวิศวามิตรได้อาบน้ำชำระแล้ว เพียรพยายามอย่างยิ่งเพื่อจะได้เห็นนิมิตอันศักดิ์สิทธิ์นั้น

एतस्मात्from this
एतस्मात्:
अपादान (Source/Ablative)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
कारणात्from the reason; because of (this) cause
कारणात्:
हेतु/अपादान (Cause/Reason; Ablative)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having done)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
कर्ता (Subject/Agent)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
कर्ता (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक: महा + मुनि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (महान् मुनिः)
तत्that
तत्:
कर्म (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (to चिह्नम्)
चिह्नम्mark; sign
चिह्नम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootचिह्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वीक्षयामासlooked at; observed
वीक्षयामास:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
महत्great
महत्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to यत्नम्)
यत्नम्effort
यत्नम्:
कर्म (Object; ‘effort’ as thing resorted to)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समाश्रितःhaving resorted to; relying on
समाश्रितः:
कर्ता-विशेषण (Predicate participle of subject)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘आश्रितः’ = having resorted to

Sūta (continuing narrative)

Type: kund

Scene: Viśvāmitra, freshly bathed, stands or sits near a calm water-reservoir, eyes fixed on a mysterious sacred mark/sign associated with the tīrtha; the atmosphere is expectant and luminous.

S
Sūta
V
Viśvāmitra
J
Jyeṣṭha Puṣkara

FAQs

Even great sages honor tīrtha-dharma: purification by snāna and earnest striving for darśana lead to spiritual fruition.

Jyeṣṭha Puṣkara (Puṣkara tīrtha), where the ‘cihna’ is sought.

Snāna as the prerequisite, followed by focused effort to witness the tīrtha’s divine sign.