Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

सूत उवाच । सूर्यवंशसमुद्भूतो बृहदश्वसुतो बली । ख्यातः कुवलयाश्वेति धंधुमारस्तथैव सः

sūta uvāca | sūryavaṃśasamudbhūto bṛhadaśvasuto balī | khyātaḥ kuvalayāśveti dhaṃdhumārastathaiva saḥ

สูตะกล่าวว่า: พระองค์ทรงอุบัติจากสุริยวงศ์ เป็นโอรสผู้ทรงพลังของพระพฤหทัศวะ มีนามเลื่องลือว่า กุวลยาศวะ และทรงเป็นที่รู้จักอีกนามว่า ธุนธุมาระ

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
सूर्यवंशसमुद्भूतःborn in the Solar dynasty
सूर्यवंशसमुद्भूतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूर्यवंश + समुद्भूत (भू धातु + सम्+उद् उपसर्ग + क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूर्यवंशात् समुद्भूतः = 'born from the Solar dynasty')
बृहदश्वसुतःson of Bṛhadaśva
बृहदश्वसुतः:
Apposition (समाधिकरण)
TypeNoun
Rootबृहदश्व + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बृहदश्वस्य सुतः)
बलीmighty
बली:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ख्यातःrenowned, known
ख्यातः:
Kriya (Predicate/क्रियाविशेषण-भाव)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुवलयाश्वKuvalayāśva (name)
कुवलयाश्व:
Predicate nominative (समाधिकरण)
TypeNoun
Rootकुवलय + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय (नामरूपेण)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/निगमनार्थक (quotative particle)
धंधुमारःDhaṃdhumāra
धंधुमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधंधुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाthus, so
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'so, thus')
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: Sūta, as narrator, proclaims the king’s Solar lineage and names—Kuvalayāśva and Dhundhumāra—before an attentive assembly.

S
Sūta
S
Sūryavaṃśa
B
Bṛhadaśva
K
Kuvalayāśva
D
Dhundhumāra

FAQs

Sacred geography is often introduced through righteous lineages—kings devoted to dharma become instruments for a tīrtha’s later glory.

The verse prepares the narrative for the Camatkārapura kṣetra described in the same adhyāya.

No ritual is prescribed here; it establishes the identity and fame of the king connected to the tīrtha narrative.