Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

सप्तर्षय इति श्रेष्ठां यो जपेत्तु समाहितः । ऋचं रोगविनाशाय स रोगैः परि मुच्यते

saptarṣaya iti śreṣṭhāṃ yo japettu samāhitaḥ | ṛcaṃ rogavināśāya sa rogaiḥ pari mucyate

ผู้ใดมีจิตตั้งมั่น สวดฤคอันประเสริฐที่ขึ้นต้นว่า “สัปตฤษยะห์ …” เพื่อทำลายโรคภัย ผู้นั้นย่อมพ้นจากโรคทั้งปวงโดยสิ้นเชิง

सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; मन्त्रपदत्वेन उद्धृतम्
इतिthus
इति:
Vacana-paryavasana (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय—उद्धरणार्थक
श्रेष्ठाम्excellent
श्रेष्ठाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण—‘ऋचम्’ इत्यस्य
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जपेत्should recite
जपेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय—विरोध/विशेष (particle: but/indeed)
समाहितःcomposed, attentive
समाहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भावे; विशेषण—‘यः’
ऋचम्a ṛc (Vedic verse)
ऋचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋच्/ऋचा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रोगविनाशायfor the destruction of disease
रोगविनाशाय:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरोग + विनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; प्रयोजन/हेतु (for the destruction of disease)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
रोगैःfrom diseases
रोगैः:
Apadana (Ablative sense/अपादान)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; अपादानार्थे (from diseases)
परिcompletely
परि:
Upasarga (Preverb)
TypeIndeclinable
Rootपरि (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय—उपसर्ग (preverb) ‘मुच्यते’ इत्यस्य
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive)

Skanda (deduced from tīrthamāhātmya instructional style within Skanda Purāṇa)

Scene: A sick devotee sits near the tirtha, eyes closed in concentration, reciting the ṛc beginning ‘saptarṣayaḥ’; a subtle aura of the Seven Sages appears, and the body regains vitality.

S
Saptarṣi (Seven Sages)
Ṛc (Vedic verse)
R
Roga (disease)

FAQs

Focused recitation (samādhāna in japa) at a sacred place is depicted as restoring wholeness and removing affliction.

The tīrtha praised in Adhyāya 36 of the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the excerpt does not name it.

Japa of a Vedic ṛc beginning “saptarṣayaḥ …” with the intention of destroying disease.