Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

स तथेति प्रतिज्ञाय शापाद्भीतो नगोत्तमः । न जगाम पुनर्वृद्धिं तस्यागमनवांछया

sa tatheti pratijñāya śāpādbhīto nagottamaḥ | na jagāma punarvṛddhiṃ tasyāgamanavāṃchayā

ภูเขาผู้ประเสริฐนั้นให้สัตย์ว่า “เป็นเช่นนั้น” แล้วด้วยความหวาดกลัวต่อคำสาป จึงมิได้งอกงามสูงขึ้นอีก ด้วยความปรารถนาการกลับมาของอคัสตยะ

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाso/thus
तथा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
इतिthus
इति:
Quotation marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण-चिह्न)
प्रतिज्ञायhaving promised
प्रतिज्ञाय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्रति + ज्ञा (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकाल
शापात्from the curse/because of the curse
शापात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
भीतःafraid
भीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) + क्त (प्रत्यय) → भीत (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
नगोत्तमःbest of mountains
नगोत्तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नगानाम् उत्तमः)
not
:
Negation (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
जगामwent/attained
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
वृद्धिम्growth/increase
वृद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
आगमनवाञ्छयाby the desire for his coming
आगमनवाञ्छया:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक) + वाञ्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आगमनस्य वाञ्छया)

Narrator (within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Vindhya (Agastya-niyama-sthāna)

Type: peak

Listener: Brāhmaṇas

Scene: Vindhya, once swelling with pride, now restrained—its ridges depicted as ‘held back’; a visual of arrested growth, with a mood of waiting for Agastya’s return.

V
Vindhya
A
Agastya
Ś
Śāpa (curse)

FAQs

A vow made before dharmic authority should be upheld; fear of wrongdoing and hope for grace keep one aligned with restraint.

No specific tīrtha is named; the verse strengthens the sacred-geography narrative backdrop for tīrtha travel.

None; it concerns a vow and restraint rather than a ritual.