Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स मुनिर्विप्रा विशेषेण प्रहर्षितः । अर्घ्यं दत्त्वा दिनेशाय ततः प्रोवाच सादरम्

sūta uvāca | tacchrutvā sa munirviprā viśeṣeṇa praharṣitaḥ | arghyaṃ dattvā dineśāya tataḥ provāca sādaram

สูตะกล่าวว่า: ครั้นได้ฟังดังนั้น มุนีผู้นั้น—โอ้พราหมณ์ทั้งหลาย—ยินดีเป็นอย่างยิ่ง แล้วถวายอรฺฆยะแด่ทิเนศะ (พระสุริยเทพ) จากนั้นจึงกล่าวด้วยความเคารพ

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect); प्रथम-पुरुषः, एकवचनम् — Perfect 3rd person singular
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् — Accusative singular neuter
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund) — having heard
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — Nominative singular
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — Nominative singular
विप्राःO Brahmins
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, सम्बोधन-प्रथमा (सम्बोधन), बहुवचनम् — Vocative plural (addressing the Brahmins)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियाविशेषण-प्रयोगः — Instrumental used adverbially (‘especially’)
प्रहर्षितःdelighted, greatly pleased
प्रहर्षितः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-हृष् (धातु)
Formकृदन्तः; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP); पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — PPP used adjectivally
अर्घ्यम्arghya-offering
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् — Accusative singular
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund) — having given
दिनेशायto the Sun (lord of day)
दिनेशाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदिनेश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम् — Dative singular
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम् (क्रम/अनन्तरवाचक) — ‘then/thereupon’
प्रोवाचsaid, spoke forth
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect); प्रथम-पुरुषः, एकवचनम् — Perfect 3rd person singular
सादरम्respectfully
सादरम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसादर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियाविशेषण-प्रयोगः — Accusative used adverbially (‘respectfully’)

Sūta

Listener: Viprāḥ (brāhmaṇas)

Scene: Sūta narrates as the sage, delighted, stands facing the rising Sun and offers arghya—water cupped in hands—while brāhmaṇas witness; sunlight streams over a riverbank or āśrama courtyard.

S
Sūta
A
Agastya (implied)
D
Dineśa (Sūrya)
V
Vipras (brāhmaṇas)

FAQs

Recognition of divinity should be met with reverence expressed through proper offerings and humble speech.

The line operates within a tīrtha-māhātmya framework; it highlights Sūrya-upacāra (honoring the Sun) rather than naming a particular tīrtha.

Offering arghya to Sūrya (Dineśa) is explicitly mentioned.