Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63

श्रूयंते याज्ञिकानां च यज्ञकर्मसमुद्भवाः । न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं नृणाम् । न मृत्युः कस्यचित्तत्र पुरे ब्राह्मण सेविते

śrūyaṃte yājñikānāṃ ca yajñakarmasamudbhavāḥ | na durbhikṣaṃ na ca vyādhirnākālamaraṇaṃ nṛṇām | na mṛtyuḥ kasyacittatra pure brāhmaṇa sevite

ได้ยินเสียงอันเกิดจากพิธียัญญกรรมของพราหมณ์ผู้ประกอบยัญญะ ที่นั่นไม่มีทุพภิกขภัย ไม่มีโรคา และไม่มีความตายก่อนกาลของผู้คน; ในเมืองที่พราหมณ์ค้ำจุนรับใช้ มฤตยูมิได้ครอบงำผู้ใดเลย

श्रूयन्तेare heard
श्रूयन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive: ‘are heard’)
याज्ञिकानाम्of the ritualists
याज्ञिकानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयाज्ञिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
यज्ञकर्मसमुद्भवाः(sounds/recitations) arising from sacrificial rites
यज्ञकर्मसमुद्भवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ + कर्म + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—यज्ञकर्मणः समुद्भवाः (arising from sacrificial rites)
not/no
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
दुर्भिक्षम्famine
दुर्भिक्षम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्भिक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; निषेधवाक्ये अस्ति-लोपः (no famine [exists])
nor
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
व्याधिःdisease
व्याधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; निषेधवाक्ये अस्ति-लोपः
nor
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात
अकालमरणम्untimely death
अकालमरणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअकाल + मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—अकालं मरणम् (untimely death)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
no
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कस्यचित्of anyone
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite: ‘of anyone’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: ‘there’)
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
ब्राह्मणसेवितेserved/inhabited by Brahmins
ब्राह्मणसेविते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्मण + सेवित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), सेवित (served/inhabited); समासः—ब्राह्मणैः सेविते (served by Brahmins)

Unspecified narrator (city-description in Nāgarakhaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: A yajñaśālā with ṛtviks chanting; smoke from āhuti rising; outside, a serene city with healthy people, full granaries, and calm streets—no signs of sickness or distress.

FAQs

Where yajña and brāhmaṇic dharma flourish, the Purāṇas portray nature and society as harmonized—bringing protection, health, and stability.

A brāhmaṇa-served sacred city within Nāgarakhaṇḍa’s tīrthamāhātmya is glorified; the excerpt does not name the site.

The ongoing performance of yajña (sacrificial rites) by yājñikas is highlighted as sustaining auspiciousness.