Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

ताभ्यां यो भविता पुत्रः स शेषान्रक्षयिष्यति । सर्पाञ्छुद्धसमाचारान्मर्यादासु व्यवस्थितान्

tābhyāṃ yo bhavitā putraḥ sa śeṣānrakṣayiṣyati | sarpāñchuddhasamācārānmaryādāsu vyavasthitān

บุตรผู้จะบังเกิดจากทั้งสองนั้น จักคุ้มครองนาคที่เหลือ—ผู้มีความประพฤติบริสุทธิ์ และตั้งมั่นอยู่ในขอบเขตแห่งมรรยาทาอันควร

ताभ्याम्by those two (women)
ताभ्याम्:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), द्विवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (instrumental dual, feminine)
यःwho
यः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
भविताwill be
भविता:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (भविष्यत्कालः), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्ता (Subject complement)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अन्वादेश-सर्वनाम (demonstrative)
शेषान्the remaining (ones)
शेषान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
रक्षयिष्यतिwill protect
रक्षयिष्यति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलृट्-लकारः (भविष्यत्कालः), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
सर्पान्serpents
सर्पान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
शुद्ध-समाचारान्of pure conduct
शुद्ध-समाचारान्:
कर्म (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक) + समाचार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘सर्पान्’)
मर्यादासुwithin boundaries/limits
मर्यादासु:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम् (locative plural)
व्यवस्थितान्situated/established
व्यवस्थितान्:
कर्म (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘व्यवस्थित’; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘सर्पान्’)

Brahmā

Listener: Śaunaka and sages / or internal interlocutors within the narrative

Scene: A prophetic assurance: a future son stands as a guardian of the remaining nāgas—serpents depicted as dignified, disciplined beings aligned in orderly ranks within boundary markers (maryādā).

B
Brahmā
J
Jaratkāru (implied)
J
Jaratkanyā (implied)
S
Serpents (Nāgas)

FAQs

Protection is promised to those who reform—purity of conduct and living within maryādā invite divine safeguarding.

No specific tīrtha is named in this verse; it concludes a dharmic-prophetic segment within the Tīrtha-māhātmya.

No explicit ritual is prescribed; the emphasis is on moral reform (śuddha-samācāra) and regulated living (maryādā).