Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 107

व्रतभंगेन यत्पापं व्रतिनां निंदयापि यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

vratabhaṃgena yatpāpaṃ vratināṃ niṃdayāpi yat | tanme syādyadi no hanmi sarpaṃ dṛṣṭivaśaṃ gatam

ขอให้บาปที่เกิดจากการผิดคำสัตย์และการดูหมิ่นผู้รักษาศีลจงตกแก่ข้าพเจ้า หากข้าพเจ้าไม่สังหารงูที่เข้ามาในครรลองสายตานี้

व्रतभङ्गेनby (the) breaking of a vow
व्रतभङ्गेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रत-भङ्ग (प्रातिपदिक; व्रत + भङ्ग)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘व्रतस्य भङ्गः’ (breaking of a vow)
यत्whatever/that which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
व्रतिनाम्of vow-observers
व्रतिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootव्रतिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; व्रतधारक (vow-observers)
निन्दयाby (their) censure/insult
निन्दया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनिन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षाबोधक-अव्यय (also/even)
यत्whatever (sin)
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वितीयं सम्बन्धवाक्यांशः
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मेto me / for me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक-अव्यय
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
हन्मिI kill
हन्मि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन
सर्पम्the snake
सर्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्टिवशम्under (my) gaze’s control
दृष्टिवशम्:
Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
TypeNoun
Rootदृष्टि-वश (प्रातिपदिक; दृष्टि + वश)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गतम्gone/come (into that state)
गतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa, Tīrthamāhātmya narrative voice; likely a vow-like utterance within the tīrtha episode)

Scene: A line of vow-keepers (vratins) with matted hair and prayer beads stands near a tīrtha; the protector confronts a serpent, while a shadowy figure symbolizing nindā turns away in shame.

V
vrata
S
sarpa (serpent)

FAQs

It upholds the sanctity of vrata and respect for the devout, presenting them as central pillars of Purāṇic dharma.

The excerpt belongs to Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 29); the particular tīrtha name is not present in the provided line.

Vrata is referenced conceptually (as a vow), but no specific vow, date, or procedure is prescribed in this verse.