Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

मयाभिमंत्रितं तोयं क्षुरिकामुण्डसंभवम् । पिब तस्याः प्रभावेण शीघ्रमेव त्यजिष्यसि । जठरान्मामकीं विद्यां त्वयाधीता पुरा तु या

mayābhimaṃtritaṃ toyaṃ kṣurikāmuṇḍasaṃbhavam | piba tasyāḥ prabhāveṇa śīghrameva tyajiṣyasi | jaṭharānmāmakīṃ vidyāṃ tvayādhītā purā tu yā

“จงดื่มน้ำนี้ที่เราประกอบมนตร์ไว้แล้ว อันเกิดจาก ‘กษุริกามุณฑะ’ อันคมกล้า ด้วยฤทธิ์ของมัน เจ้าจะขับออกโดยเร็วจากท้องของเจ้า ซึ่งวิทยาของเราที่เจ้าเคยเรียนจากเรามาก่อน”

मयाby me
मया:
Karana (Agent/instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अभिमन्त्रितम्consecrated/enchanted (with mantra)
अभिमन्त्रितम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअभि + मन्त्र् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘तोयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
क्षुरिका-मुण्ड-सम्भवम्produced from (razor-)shaving of the head
क्षुरिका-मुण्ड-सम्भवम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म)
TypeAdjective
Rootक्षुरिका (प्रातिपदिक) + मुण्ड (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (determinative; ‘arising from the shaved head/razor-shaving’), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तोयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
पिबdrink
पिब:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
तस्याःof it/of her (of that water)
तस्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
प्रभावेणby the power/effect
प्रभावेण:
Karana (Cause/means/करण)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: quickly)
एवindeed, surely
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
त्यजिष्यसिyou will abandon
त्यजिष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
जठरात्from the belly
जठरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
मामकीम्my (belonging to me)
मामकीम्:
Karma (Qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootमामकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; स्वत्ववाचक-विशेषणम्
विद्याम्knowledge
विद्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अधीताstudied/learnt
अधीता:
Karta (Predicate complement to ‘विद्या’/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootअधि + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle: ‘studied’), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विद्या’ इत्यस्य विशेषणम्
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (contrastive particle)
याwhich
या:
Karta (Subject of relative clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

Śākalya

Scene: The guru holds a kamaṇḍalu of consecrated water, eyes intense; the water is depicted as shimmering with mantra-syllables; the disciple is compelled to drink.

Ś
Śākalya
Y
Yājñavalkya
K
Kṣurikāmuṇḍa (rite/essence)

FAQs

Misused spiritual power can harm; true wisdom ultimately must be sought through purity, devotion, and rightful means.

The narrative moves toward Viśvāmitra-hrada, where cleansing and renewed sādhana restore spiritual steadiness.

A mantra-consecrated water is given to drink, intended to force the expulsion of previously learned knowledge.