Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

याज्ञवल्क्यस्ततः शिष्यमन्यं प्रोवाच सादरम् । ततस्तं मधुकं पैग्यं प्रेषयामास तद्गृहे

yājñavalkyastataḥ śiṣyamanyaṃ provāca sādaram | tatastaṃ madhukaṃ paigyaṃ preṣayāmāsa tadgṛhe

ครั้นแล้ว ยาชญวัลกยะได้กล่าวกับศิษย์อีกคนหนึ่งด้วยความเคารพ จากนั้นจึงส่งมธุคะ ไพคยะ ไปยังเรือนนั้น

याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—काल/अनुक्रमवाचक क्रियाविशेषण (temporal/sequential adverb)
शिष्यम्a disciple
शिष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
अन्यम्another
अन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘śiṣyam’)
प्रोवाचsaid; spoke
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सादरम्respectfully; with courtesy
सादरम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस + आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमवाचक क्रियाविशेषण (sequential adverb)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
मधुकम्Madhuka
मधुकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)
पैग्यम्Paigya (descendant of Pigu)
पैग्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपैग्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम्/गोत्र-विशेषण (patronymic)
प्रेषयामासsent; dispatched
प्रेषयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + इष्/इष् (धातु) [प्रेषयति—णिच्]
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: ‘caused to go/sent’)
तद्गृहेin that house
तद्गृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् + गृह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Narrator (contextual, unspecified in snippet)

Scene: Sage Yājñavalkya, serene and authoritative, turns to another disciple and instructs him respectfully; the disciple Madhuka Paigya prepares to depart toward the afflicted house.

Y
Yājñavalkya
M
Madhuka Paigya

FAQs

Dharma is upheld through disciplined lineages—teachers deploy trained disciples to restore peace and order.

Not identified in this verse; it is part of the chapter’s tīrtha-centered narrative.

Implied śānti/benediction service carried out by a designated disciple.