Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ततस्ते वै समालोक्य पुरस्थं वृषभध्वजम् । जानुभ्यां धरणीं गत्वा स्तुतिं चक्रुस्ततस्ततः

tataste vai samālokya purasthaṃ vṛṣabhadhvajam | jānubhyāṃ dharaṇīṃ gatvā stutiṃ cakrustatastataḥ

ครั้นแล้วเมื่อได้เห็นพระผู้ทรงธงวัวประทับยืนอยู่เบื้องหน้า พวกเขาก็คุกเข่าลงแตะพื้นดิน แล้วสรรเสริญสดุดีพระองค์ครั้งแล้วครั้งเล่า

ततःthen
ततः:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverbial/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/कालवाचक (then)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
वैindeed
वै:
Kriyāviśeṣaṇa (Emphatic modifier/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/खल्वर्थक (emphatic particle)
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-लोक् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
पुरस्थम्standing in front
पुरस्थम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + स्थ (स्था-धातु-निष्पन्न)
Formसमासः: पुरस्-स्थ (तत्पुरुष: ‘पुरतः स्थितः’); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘वृषभध्वजम्’ इति विशेषण
वृषभध्वजम्the bull-bannered one (Śiva)
वृषभध्वजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formसमासः: वृषभ-ध्वज (बहुव्रीहि: ‘वृषभः ध्वजः यस्य’ = whose banner is a bull); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
जानुभ्याम्with (their) knees
जानुभ्याम्:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), द्विवचन (dual)
धरणीम्the ground
धरणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
गत्वाhaving gone (down)
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having gone/reached)
स्तुतिम्praise/hymn
स्तुतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
चक्रुःthey did/made
चक्रुः:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect); प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
ततःthen
ततः:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverbial/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
ततःthereupon
ततः:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverbial/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त्या क्रम/अनुक्रम (again and again/thereupon)

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta-style narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Nāgara-kṣetra Śiva-sthāna (Vṛṣabhadhvaja darśana)

Type: ghat

Listener: null

Scene: A group of brāhmaṇas/ascetics behold Śiva with the bull-banner; they drop to their knees, hands folded, faces uplifted, chanting hymns repeatedly; Śiva stands calm and radiant.

Ś
Śiva
V
Vṛṣabhadhvaja (Śiva)

FAQs

True pilgrimage culminates in humility and praise—bowing down and offering stuti upon receiving divine darśana.

The setting is a tīrtha praised in Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; this verse highlights the devotional response at that sacred locale without naming it explicitly.

A devotional act is shown: prostration/obeisance and recitation of hymns (stuti), though no formal vrata is specified.