Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

तथा पालकनामा च येनायं स्थापितो हरः । तथा यो घण्टसंज्ञस्तु कस्मिञ्जातः स चान्वये

tathā pālakanāmā ca yenāyaṃ sthāpito haraḥ | tathā yo ghaṇṭasaṃjñastu kasmiñjātaḥ sa cānvaye

แล้วผู้ใดเล่ามีนามว่า ‘ปาลกะ’ ผู้ซึ่งได้ประกอบพิธีประดิษฐานพระหระ (พระศิวะ) องค์นี้? และผู้ที่เรียกว่า ‘ฆัณฏะ’ นั้น เกิดในวงศ์สกุลใด?

तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (thus/also)
पालक-नामnamed ‘Pālaka’
पालक-नाम:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपालक (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पालक-नामकः)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (and)
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम्
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्
स्थापितःwas installed
स्थापितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्थापित (स्था धातु + णिच् causative + क्त प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः कर्मणि (PPP) — ‘was installed/placed’
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
घण्ट-संज्ञःnamed ‘Ghaṇṭa’
घण्ट-संज्ञः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघण्ट (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (घण्ट-नामकः)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः
कस्मिन्in which (place/lineage)
कस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
जातःwas born
जातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजात (जन् धातु + क्त प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP used in sense ‘born’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
अन्वयेin the lineage
अन्वये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम्

Ṛṣis (Sages)

Type: kshetra

Scene: A circle of sages/pilgrims respectfully questions a narrator about a Hara shrine: who installed it (Pālaka), and who was Ghaṇṭa and his lineage; the unseen liṅga/temple presence anchors the inquiry.

P
Pālaka
H
Hara (Śiva)
G
Ghaṇṭa (Ghaṇṭaśiva founder/epithet context)

FAQs

It underscores that tīrtha sanctity is preserved through remembered founders, lineages, and acts of devotion like installing liṅgas.

The liṅga of Hara installed by Pālaka, and the tradition connected to ‘Ghaṇṭa’ (Ghaṇṭaśiva) within the same sacred region.

Sthāpana/pratiṣṭhā of a Śiva-liṅga is referenced; the sages ask for its historical details.