Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 99

बृहस्पतिरुवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं युगानां लक्षणं मया । प्रमाणं च सुरश्रेष्ठ चतुर्णामप्यसंशयम्

bṛhaspatiruvāca | etadvaḥ sarvamākhyātaṃ yugānāṃ lakṣaṇaṃ mayā | pramāṇaṃ ca suraśreṣṭha caturṇāmapyasaṃśayam

พระพฤหัสบดีตรัสว่า: “ลักษณะทั้งปวงแห่งยุคทั้งหลายนี้ เราได้กล่าวแก่ท่านทั้งหลายแล้ว และโอ้ผู้ประเสริฐในหมู่เทวะ ทั้งมาตราวัดของทั้งสี่ก็โดยแน่นอน”

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता/कर्तृपद
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपद
वःof you/for you
वः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्वनाम; सम्बन्ध (genitive)
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (एतत्-विशेषण)
आख्यातम्told/declared
आख्यातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (एतत्) इत्यस्य विशेषण
युगानाम्of the ages (yugas)
युगानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध
लक्षणम्characteristic/mark
लक्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपद
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम; करण/कर्तृकरण (agent-instrument)
प्रमाणम्the measure/authority
प्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपद
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
चतुर्णाम्of the four
चतुर्णाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअसंशयम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)

Bṛhaspati

Listener: Suraśreṣṭha (best among the gods)

Scene: Bṛhaspati, radiant teacher of the devas, concludes his discourse; devas listen attentively in a celestial assembly with time-wheel (kāla-cakra) symbolism behind.

B
Bṛhaspati

FAQs

Scriptural teaching frames time itself as dharma-centered; knowing yuga-lakṣaṇas helps one practice appropriately in one’s age.

No specific tirtha is mentioned in this verse; it concludes a doctrinal segment within the Mahatmya.

None; it is a narrative transition marking completion of the yuga-description.