Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

ब्राह्मण्यां क्षत्रियाज्जातः सूत इत्यभिधीयते । सूतेन रजकश्चैव रजकेन च चर्मकृत्

brāhmaṇyāṃ kṣatriyājjātaḥ sūta ityabhidhīyate | sūtena rajakaścaiva rajakena ca carmakṛt

จากสตรีพราหมณ์และบุรุษกษัตริย์ ผู้ที่เกิดมาถูกเรียกว่า ‘สูตะ’ จากสูตะเกิด ‘รชกะ’ (ช่างซักผ้า) และจากรชกะเกิด ‘จรมกฤต’ (ผู้ทำงานหนัง)

ब्राह्मण्याम्in/with a Brahmin woman
ब्राह्मण्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
क्षत्रियात्from a Kṣatriya (man)
क्षत्रियात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
जातःborn
जातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सूतः’ इत्यस्य विशेषणम्
सूतःSūta (a mixed caste)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus, as
इति:
Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपणार्थक-अव्यय (quotative particle)
अभिधीयतेis called
अभिधीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-धा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
सूतेनby/through a Sūta
सूतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
रजकःwasherman
रजकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
रजकेनby a washerman
रजकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
चर्मकृत्leather-worker
चर्मकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचर्म + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (चर्म करोति)

Bṛhaspati

Listener: Indra

Scene: A symbolic genealogical chain: Bṛhaspati indicates three linked figures representing Sūta, Rajaka, and Carmakṛt, each with subtle occupational attributes (scroll/chariot emblem; washing cloth; leather tools) while Indra observes.

B
Brāhmaṇa
K
Kṣatriya
S
Sūta
R
Rajaka
C
Carmakṛt/Carmakāra

FAQs

It presents a traditional Purāṇic genealogy of social categories; the passage is descriptive within its doctrinal framework rather than a devotional instruction.

None; this is a classificatory segment within the chapter.

None; the verse provides lineage-based naming.