Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

तेन जेयतमो दैत्यस्तवैव च महाहवे । तस्मात्संधानमेतेन त्वं कुरुष्व शचीपते

tena jeyatamo daityastavaiva ca mahāhave | tasmātsaṃdhānametena tvaṃ kuruṣva śacīpate

ด้วยเหตุนี้ ในมหาสงคราม อสูรผู้นั้นจึงยากยิ่งที่ท่านจะพิชิตได้ ดังนั้น ข้าแต่ศจีปติ (พระอินทร์) โปรดทำสันธิสัญญาและผูกไมตรีกับเขาเถิด

तेनby that/therefore
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
जेयतमःmost conquerable
जेयतमः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय) → जेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जेय’ (to be conquered) + तमप् (superlative)
दैत्यःthe Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तवof you/for you
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/emphasis)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
महाहवेin the great battle
महाहवे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहाहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् आहवः’ (great battle)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् निपात-प्रयोग; तस्मात् (हेतु/therefore) मूलतः तद्-शब्दस्य पञ्चमी एकवचन-रूपम्
सन्धानम्alliance/conciliation
सन्धानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसन्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एतेनwith this (one)
एतेन:
Sahakāraka/Instrument (Association/करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कुरुष्वmake/do
कुरुष्व:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (कुरुष्व)
शचीपतेO lord of Śacī (Indra)
शचीपते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशचीपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष: ‘शच्याः पतिः’

Guru of the Devas (Bṛhaspati, implied)

Scene: A war-council scene: Indra (Śacīpati) listening to counsel about making saṃdhāna with a formidable daitya; weapons and banners present, but the mood is deliberative rather than violent.

D
Daitya (Vṛtra)
Ś
Śacīpati (Indra)
Ś
Śacī

FAQs

Dharma is not only valor but also wise strategy: when direct conflict is ruinous, reconciliation or alliance can be the righteous means to protect order.

No specific tīrtha is identified in this verse.

None; the instruction concerns political-ethical conduct (saṃdhāna) rather than ritual practice.