Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

परमं दैवतं किंचिन्न विप्राद्विद्यते परम् । तस्मान्मे हृत्स्थितं नान्यदपि राज्यं त्रिविष्टपे

paramaṃ daivataṃ kiṃcinna viprādvidyate param | tasmānme hṛtsthitaṃ nānyadapi rājyaṃ triviṣṭape

ไม่มีเทวะสูงสุดใดเป็นที่รู้จักยิ่งกว่าวิปรา (พราหมณ์) เพราะฉะนั้น ในดวงใจข้าไม่มีสิ่งอื่นสถิตอยู่ แม้แต่ความเป็นใหญ่ในสวรรค์ตรีวิษฏปะก็หาไม่

paramamsupreme
paramam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Case 1/2), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
daivatamdeity, divine object
daivatam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaivata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन
kiṃcitanything, something
kiṃcit:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootkiṃcit (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Case 1/2), एकवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite)
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
viprātfrom a Brahmin
viprāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Case 5), एकवचन; अपादान (source/ablative)
vidyateexists, is found
vidyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (विद्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; भावे/अस्त्यर्थे प्रयोगः (exists/is found)
paramhigher, superior
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Case 1/2), एकवचन; विशेषणम्
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक: tad)
Formहेतौ अव्ययप्रयोगः (ablatival adverb: therefore/from that)
meof me, my
me:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Case 6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
hṛtsthitamsituated in (my) heart
hṛtsthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothṛt (प्रातिपदिक) + sthita (कृदन्त, √sthā)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Case 1/2), एकवचन; कृदन्त-भूतकृदन्त (past participle) ‘स्थित’; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (हृदि स्थितम् = situated in the heart)
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
anyatanything else
anyat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Case 1/2), एकवचन
apieven, also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (also/even)
rājyamkingdom, sovereignty
rājyam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Case 1/2), एकवचन
triviṣṭapein heaven (Svarga)
triviṣṭape:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottriviṣṭapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Case 7), एकवचन; अधिकरण (locative)

Vṛtra

Type: kshetra

Scene: Vṛtra declares that no divinity surpasses the vipra; a visual contrast can show a faint, distant Indra’s heaven (Triviṣṭapa) receding, while the luminous symbol of Veda/brāhmaṇa-tejas dominates the foreground near Brahmā.

V
Vṛtra
V
Vipra (Brāhmaṇa)
T
Triviṣṭapa

FAQs

Renunciation of even heavenly ambition is praised when one seeks the higher path of dharma, learning, and spiritual authority.

Not specified in this verse; the focus is on values articulated within the Puṣkara-centered narrative.

None; it expresses vairāgya (dispassion) and the prioritization of brāhmaṇatva over celestial rewards.