Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

वृत्र उवाच । यदि तुष्टोसि मे देव ब्राह्मणत्वं प्रयच्छ मे । ब्राह्मणत्वं समासाद्य साधयामि परं पदम्

vṛtra uvāca | yadi tuṣṭosi me deva brāhmaṇatvaṃ prayaccha me | brāhmaṇatvaṃ samāsādya sādhayāmi paraṃ padam

วฤตระกล่าวว่า “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า หากพระองค์พอพระทัยในข้า โปรดประทานความเป็นพราหมณ์แก่ข้า เมื่อได้ความเป็นพราหมณ์แล้ว ข้าจะบรรลุสภาวะอันสูงสุด”

वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Condition marker (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्धक-अव्ययम् (conditional conjunction)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'त्वम्' (असि) इति कर्तृसमानाधिकरणम्
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः, मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
मेof me/my
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र षष्ठी (of me)
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
ब्राह्मणत्वम्Brahminhood
ब्राह्मणत्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्राह्मणत्व (प्रातिपदिक; -त्व प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रयच्छgrant/give
प्रयच्छ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
मेto me
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्
ब्राह्मणत्वम्Brahminhood
ब्राह्मणत्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्राह्मणत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
समासाद्यhaving attained
समासाद्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), 'having attained/obtained'
साधयामिI will accomplish
साधयामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु) [णिच् causative: साधय-]
Formलट्-लकारः, उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः
परम्supreme
परम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'पदम्' इति विशेषणम्
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Vṛtra

Type: kshetra

Scene: Vṛtra, hands folded, speaks earnestly to Brahmā, requesting brāhmaṇatva; the emphasis is on humility and aspiration rather than power—Brahmā listens with calm, luminous composure.

V
Vṛtra
B
Brahmā
B
Brāhmaṇatva

FAQs

The highest aspiration is inner elevation—seeking the dharmic status and discipline associated with spiritual knowledge rather than worldly power.

The request occurs in the Puṣkara setting, a tīrtha associated with Brahmā and ascetic attainments.

No explicit rite is prescribed; the verse emphasizes the vow-like aspiration for brāhmaṇatva and the pursuit of the supreme state.