Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या स नृपसत्तम । कलिकाले विशेषेण य इच्छेद्भूतिमात्मनः

tasmātsarvaprayatnena kāryā sa nṛpasattama | kalikāle viśeṣeṇa ya icchedbhūtimātmanaḥ

ฉะนั้น ข้าแต่มหาราชผู้ประเสริฐ พึงปฏิบัติพิธีนี้ด้วยความเพียรทุกประการ—โดยเฉพาะในกาลียุค—สำหรับผู้ใดปรารถนาความรุ่งเรืองและความผาสุกแก่ตน

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Avyaya (Causal/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्रायः; पञ्चमी-अर्थे अव्यय (therefore/from that reason)
सर्वप्रयत्नेनwith all effort
सर्वप्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वः प्रयत्नः = all effort); करणम्
कार्याshould be done
कार्या:
Kriya (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकार्य (कृदन्त; √कृ (धातु) + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषणम् (to be done; should be performed)
साthat (Śivarātri observance)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (referring to शिवरात्रिः)
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रेष्ठः नृपः)
कलिकालेin the Kali age
कलिकाले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कलौ कालः = time of Kali); कालाधिकरणम्
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Avyaya-like (Manner/प्रकार)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; प्रकार/हेतुवाचक (especially)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (who)
इच्छेत्would desire
इच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भूतिम्prosperity; welfare
भूतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

Bhartṛyajña

Tirtha: Śivarātri

Type: kshetra

Listener: a king (nṛpasaत्तम)

Scene: The sage raises a hand in firm counsel to the king: ‘Therefore, with all effort… especially in Kali-yuga’; the king listens with renewed determination; a calendar/tithi motif and night-lamps hint at Śivarātri.

Ś
Śivarātri
K
Kali Yuga

FAQs

In Kali Yuga, disciplined vrata practice is emphasized as a powerful and accessible means to welfare and spiritual uplift.

No specific tīrtha is named; the instruction is universal regarding Śivarātri observance.

A clear prescription is given: Śivarātri should be observed with full effort, especially in Kali Yuga.