Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

तत्रास्त्यायतनं पुण्यं देवदेवस्य शूलिनः । तत्र जागरणं रात्रौ प्रारब्धं बहुभिर्ज्जनैः

tatrāstyāyatanaṃ puṇyaṃ devadevasya śūlinaḥ | tatra jāgaraṇaṃ rātrau prārabdhaṃ bahubhirjjanaiḥ

ที่นั่นมีศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิ์ของศูลิน ผู้เป็นเทพเหนือเทพทั้งปวง; และที่นั่นผู้คนมากมายได้เริ่มการเฝ้าตื่นตลอดราตรี

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
आयतनम्abode/shrine
आयतनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुण्यम्holy/meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आयतनम्’ इति विशेषण
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवः)
शूलिनःof the trident-bearer (Śiva)
शूलिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘देवदेवस्य’ इति समानाधिकरण-विशेषण (epithet)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक
जागरणम्night vigil/keeping awake
जागरणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्रारब्धम्begun/undertaken
प्रारब्धम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आ-रभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जागरणम्’ इत्यस्य विधेय (begun)
बहुभिःby many
बहुभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘जनैः’ इति विशेषण
जनैःby people
जनैः:
Karana/Agent-instrument (Instrumental agent/करण)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

Narrator (contextual Purāṇic narrator; traditionally Sūta)

Tirtha: Śiva-āyatana at Naimiṣāraṇya (unnamed)

Type: temple

Listener: assembled listeners (implied)

Scene: A sacred Śiva sanctuary at night: crowds of devotees begin the vigil, lamps flicker, bells ring softly, and the liṅga shrine stands luminous as the community gathers in devotion.

Ś
Śiva
Ś
Śūlin

FAQs

Association with a holy shrine and participation in collective worship—especially the Śivarātri vigil—creates strong merit (puṇya).

A local sacred Śiva-āyatana within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; the passage emphasizes the sanctity of the shrine as a tīrtha-space.

Jāgaraṇa (staying awake in devotional vigil) during the night, characteristic of Śivarātri observance.