Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

कृत्तिका ऊचुः । वयं तव सुतं न्यस्तं प्रदातुमिह सुन्दरि । चातुर्मास्ये रवौ स्नातुमागता देवनिम्नगाम्

kṛttikā ūcuḥ | vayaṃ tava sutaṃ nyastaṃ pradātumiha sundari | cāturmāsye ravau snātumāgatā devanimnagām

เหล่ากฤตติกากล่าวว่า: “โอ้ผู้เลอโฉม เรามาที่นี่เพื่อส่งคืนบุตรของท่านซึ่งได้ฝากไว้กับเรา ในกาลจาตุรมาสยะ ณ วันอาทิตย์ เรามาเพื่ออาบน้ำชำระในแม่น้ำทิพย์ของเหล่าเทวะ”

कृत्तिकाःthe Kṛttikās (Pleiades nymphs)
कृत्तिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थक-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
सुतम्son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
न्यस्तम्entrusted/placed (with us)
न्यस्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootनि-√अस्/न्यस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सुतम्’ इति विशेषण
प्रदातुम्to give back
प्रदातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (Infinitive), क्रियार्थक-अव्ययवत् प्रयोग
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सुन्दरिO beautiful one
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
चातुर्मास्येin the four-month season (Cāturmāsya)
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; कालवाचक
रवौwhen the Sun (is in that period)
रवौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
स्नातुम्to bathe
स्नातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (Infinitive), प्रयोजनार्थ
आगताःhaving come
आगताः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘वयम्/कृत्तिकाः’ इत्यर्थे
देवनिम्नगाम्the divine river
देवनिम्नगाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + निम्नगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां निम्नगा)

Kṛttikās

Tirtha: deva-nimnagā (unnamed divine river)

Type: river

Listener: Pārvatī

Scene: The Kṛttikās address Pārvatī, stating they have come to return the son entrusted to them; they recall arriving in Cāturmāsya on a Sunday to bathe in the divine river.

K
Kṛttikās
P
Pārvatī
K
Kārttikeya (as ‘son’)
D
deva-nimnagā (divine river)
C
Cāturmāsya
R
Ravi-vāra (Sunday)

FAQs

Sacred seasons and auspicious days amplify tīrtha practices; devotion is expressed through returning what is entrusted and honoring ritual purity.

A ‘divine river’ is referenced, but the verse does not name the river; the larger Tīrthamāhātmya context supplies the site identity.

Snāna (ritual bathing) during Cāturmāsya, specifically on Ravi-vāra (Sunday), in a sacred river.