Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

ततः कोपपरीतात्मा यमः प्रोवाच किंकरम् । दीर्घायुरेष आनीतो धिक्पाप किमिदं कृतम्

tataḥ kopaparītātmā yamaḥ provāca kiṃkaram | dīrghāyureṣa ānīto dhikpāpa kimidaṃ kṛtam

จากนั้น พระยมผู้เปี่ยมด้วยโทสะจึงตรัสแก่บริวารว่า 'ผู้นี้มีอายุยืนยาว น่าละอายนัก เจ้าคนบาป! นี่เจ้าทำอะไรลงไป?'

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तर/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereupon)
कोपपरीतात्माwhose self was overcome by anger
कोपपरीतात्मा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोप + परीत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (यमस्य)
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
किंकरम्to the servant (attendant)
किंकरम्:
Karma (Addressee as object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दीर्घायुःlong-lived
दीर्घायुः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
एषःthis (man)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आनीतःhas been brought
आनीतः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि
धिक्fie!
धिक्:
Bhava (Exclamation/भाव)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (interjection: fie!)
पापO sinner!
पाप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
इदम्this
इदम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाक्ये सह
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि

Yama

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (implied)

Scene: Yama, enraged, rebukes his servant for bringing a long-lived man, calling the act sinful and shameful.

Y
Yama
Y
Yamadūta
G
Gokarṇa

FAQs

Dharma is depicted as exacting: even a divine messenger is accountable, and the wrong taking of a life violates cosmic propriety.

The verse focuses on Yama’s courtly correction; the story context remains tied to Mathurā.

None; it is a reprimand emphasizing that the long-lived person should not have been seized.