Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

तत्संभूतं महालिंगं जलधारणसंयुतम् । पूजयित्वा विधानेन चातुर्मास्ये शिवो भवेत्

tatsaṃbhūtaṃ mahāliṃgaṃ jaladhāraṇasaṃyutam | pūjayitvā vidhānena cāturmāsye śivo bhavet

เมื่อบูชามหาลึงค์นั้นซึ่งบังเกิดดังนี้และประกอบด้วยการทรงไว้/การไหลแห่งน้ำ ตามพิธีในกาลจาตุรมาสยะ ผู้นั้นย่อมเป็นดุจพระศิวะ

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular); विशेषणरूपेण ‘संभूतम्’ इत्यस्य
संभूतम्arisen/produced
संभूतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+भू (धातु) → संभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (past participle; neuter nom/acc sg)
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
जलधारणसंयुतम्endowed with water-holding (power)
जलधारणसंयुतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + धारण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (जलधारणेन/जलधारणस्य) + ‘संयुत’ (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘महालिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) ‘having worshipped’
विधानेनaccording to the prescribed rite
विधानेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular)
चातुर्मास्येin the Cāturmāsya period
चातुर्मास्ये:
Adhikaraṇa (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)
भवेत्may become / will be
भवेत्:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narrative voice (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta-style narration within Nāgara Khaṇḍa)

Tirtha: Amarakantaka (Narmadā-tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A large liṅga continuously bathed by a stream of water (jala-dhārā), with devotees performing orderly ritual steps during the rainy season; the liṅga appears to have ‘arisen’ naturally, radiating power.

Ś
Śiva
C
Cāturmāsya

FAQs

Properly performed worship during Cāturmāsya is extolled as a direct means to attain Śiva’s grace and state.

The Amarakantaka–Narmadā tīrtha context frames the liṅga worship being praised.

Vidhi-based pūjā of a great liṅga accompanied by water-bearing/continuous water offering (jaladhārā/abhiṣeka).