Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

वाण्युवाच । बिल्वपत्रस्य माहात्म्यं कथितुं नैव शक्यते । तवोद्देशेन वक्ष्यामि महेन्द्र शृणु तत्त्वतः

vāṇyuvāca | bilvapatrasya māhātmyaṃ kathituṃ naiva śakyate | tavoddeśena vakṣyāmi mahendra śṛṇu tattvataḥ

วาณีตรัสว่า “มหิมาแห่งใบมะตูม (บิลวะ) มิอาจพรรณนาให้ครบถ้วนได้เลย แต่เพื่อท่าน โอ้มหินทรา เราจักกล่าวให้ฟัง—จงสดับความจริงตามสภาวะเถิด”

वाणीVāṇī (speaker)
वाणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
बिल्वपत्रस्यof the bilva leaf
बिल्वपत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबिल्वपत्र (प्रातिपदिक; बिल्व + पत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
माहात्म्यम्greatness
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कथितुम्to narrate
कथितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (Infinitive/तुमुन्), अव्ययभाव (indeclinable infinitive)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/emphasis particle)
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तवof you/your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
उद्देशेनby (your) request/indication
उद्देशेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootउद्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
महेन्द्रO Mahendra
महेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक; महा + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तत्त्वतःin truth/accurately
तत्त्वतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतस् (अव्यय; तत्त्व + तस्)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; तसिल्-प्रत्यय)

Vāṇī (Sarasvatī)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (chapter context)

Type: kshetra

Listener: Mahendra (Indra)

Scene: Vāṇī (Sarasvatī) addresses Mahendra (Indra), seated in a luminous assembly; in her hand a sprig of bilva, while a Śiva-liṅga or Śaiva shrine is hinted in the background to foreshadow ritual use.

V
Vāṇī (Sarasvatī)
B
Bilva leaf
M
Mahendra (Indra)

FAQs

Some sacred merits are said to be immeasurable; the tradition still transmits them compassionately for the listener’s uplift.

This opening verse introduces Bilva-patra glory; the specific site context is not stated in the verse itself.

No specific rite yet—this is the preface to instructions about Bilva leaf merit (commonly tied to offerings in worship).