Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

यथा सर्वेषु वर्णेषु विप्रो मुख्यतमो भवेत् । मध्ये सर्वतरूणां च ब्रह्मवृक्षो महोत्तमः

yathā sarveṣu varṇeṣu vipro mukhyatamo bhavet | madhye sarvatarūṇāṃ ca brahmavṛkṣo mahottamaḥ

ดุจดังในหมู่วรรณะทั้งปวง พราหมณ์นับว่าเป็นผู้ประเสริฐที่สุด ฉันใด ในหมู่ไม้ทั้งปวง ต้นพรหมพฤกษ์ก็เป็นยอดยิ่งฉันนั้น

यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparative connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/उदाहरणार्थे (indeclinable; in the sense of comparison “as/just as”)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे; सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन (plural)
वर्णेषुamong the classes/castes
वर्णेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मुख्यतमःthe most eminent
मुख्यतमः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; अतिशय-तमतम-प्रत्यय (superlative)
भवेत्may be/becomes
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मध्येin the midst/among
मध्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन (locative)
सर्वतरूणाम्of all trees
सर्वतरूणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + तरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
and
:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
ब्रह्मवृक्षःthe Brahma-tree
ब्रह्मवृक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (brahmaṇaḥ vṛkṣaḥ)
महोत्तमःsupremely excellent
महोत्तमः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (great + best)

Vāṇī

Tirtha: Brahma-vṛkṣa (Palāśa)

Type: kshetra

Scene: A didactic tableau: a venerable Brahma-vṛkṣa stands central, with other trees around; learned brāhmaṇas point and teach pilgrims its supremacy.

B
Brahmavṛkṣa (Palāśa)
V
Varṇa
V
Vipra (Brāhmaṇa)

FAQs

The Purāṇas rank sacred supports of dharma—here, the palāśa is elevated as a premier sacred tree worthy of special reverence.

The glorification is of the Brahmavṛkṣa (palāśa) within a tīrtha-oriented discourse, not a named pilgrimage location.

An implied prescription of special honor: treating the Brahmavṛkṣa as foremost among trees, hence fit for prominent worship.