Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

त्रयोदशस्तु गोविंदश्चतुर्दशस्त्रिविक्रमः । श्रीधरश्च पंचदशो हृषीकेशस्तु षोडशः

trayodaśastu goviṃdaścaturdaśastrivikramaḥ | śrīdharaśca paṃcadaśo hṛṣīkeśastu ṣoḍaśaḥ

องค์ที่สิบสามคือ โควินทะ; องค์ที่สิบสี่คือ ตริวิกรมะ องค์ที่สิบห้าคือ ศรีธระ และองค์ที่สิบหกคือ หฤษีเกศะ

त्रयोदशःthe thirteenth
त्रयोदशः:
Karta-sāmānādhikaraṇa
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
तुindeed/and
तु:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात)
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक; गो + विन्द)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (समास-रूप)
चतुर्दशःthe fourteenth
चतुर्दशः:
Karta-sāmānādhikaraṇa
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
त्रिविक्रमःTrivikrama
त्रिविक्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘त्रीणि विक्रमाणि यस्य’ (name-form)
श्रीधरःŚrīdhara
श्रीधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीधर (प्रातिपदिक; श्री + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘श्रियः धरः’
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
पंचदशःthe fifteenth
पंचदशः:
Karta-sāmānādhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपञ्चदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
हृषीकेशःHṛṣīkeśa
हृषीकेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहृषीक + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘हृषीकाणाम् ईशः’
तुindeed/and
तु:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात)
षोडशःthe sixteenth
षोडशः:
Karta-sāmānādhikaraṇa
TypeAdjective
Rootषोडश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक

Brahmā (in Brahma–Nārada dialogue; implied by section context)

Scene: Four iconic depictions: Govinda as cowherd-protector; Trivikrama spanning the cosmos; Śrīdhara with Lakṣmī; Hṛṣīkeśa seated, radiating mastery over senses, with devotees offering tulasī.

G
Govinda
T
Trivikrama
Ś
Śrīdhara
H
Hṛṣīkeśa
V
Viṣṇu

FAQs

Devotion is strengthened by remembering and honoring Viṣṇu through His named forms, each expressing a distinct divine function.

The broader context is Hāṭakeśvara-kṣetra within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, linked with Śāligrāma worship traditions.

The verse contributes to the enumeration used for systematic worship of Viṣṇu’s forms (mūrtis), especially in Cāturmāsya-related observances.