Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

यस्तस्यां श्रद्धया युक्तः स्नानं कृत्वा यथोदितम् । स्पर्शयेत्तत्पदं विष्णोः स याति परमं पदम्

yastasyāṃ śraddhayā yuktaḥ snānaṃ kṛtvā yathoditam | sparśayettatpadaṃ viṣṇoḥ sa yāti paramaṃ padam

ผู้ใดประกอบด้วยศรัทธา อาบน้ำ ณ ที่นั้นตามที่บัญญัติ และสัมผัสรอยพระบาทของพระวิษณุ—ผู้นั้นย่อมบรรลุปรมปทา อันเป็นที่พำนักสูงสุด

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सम्बन्धवाचक (who)
तस्याम्in her (in that river)
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; गङ्गायाम्/विष्णुपद्याम्
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
युक्तःendowed (with)
युक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेषणम् (endowed/connected)
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund): having done
यथोदितम्as prescribed
यथोदितम्:
Kriya-vishesana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + उदित (कृदन्त)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययवत् प्रयोगः (as stated)
स्पर्शयेत्should touch
स्पर्शयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु) → स्पर्शयति (णिच्)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? (actually 3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘यः’ इत्यस्य कर्तरि—should touch
तत्पदम्that footprint/that step
तत्पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘तत्’ इति विशेषणपूर्वपदः
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य प्रत्यादेशः (he)
यातिgoes, attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पदम्’ इति विशेषणम्
पदम्abode/state/step
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Narrator (injunctive māhātmya statement; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha: Viṣṇupadī / Viṣṇupada tīrtha

Type: ghat

Listener: Sages / general audience via sages

Scene: A devotee completes ritual bathing, approaches the footprint shrine with folded hands, touches the viṣṇupāda mark; a subtle vision of the ‘supreme abode’ opens above.

V
Viṣṇu
V
Viṣṇu-pada

FAQs

Faithful practice (śraddhā) combined with tīrtha-ritual leads beyond worldly merit to liberation-oriented attainment.

Viṣṇupadī tīrtha, specifically the spot of Viṣṇu’s ‘pada’ (Footprint).

Snāna (bathing) performed as instructed, and sparśa (touching) of Viṣṇu’s Footprint at the tīrtha.