Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

पंचायतनसंस्थेषु तथा देवेषु पंचसु । विहितं दीपदानं च चातुर्मास्ये महाफलम्

paṃcāyatanasaṃstheṣu tathā deveṣu paṃcasu | vihitaṃ dīpadānaṃ ca cāturmāsye mahāphalam

การถวายประทีปตามพิธีอย่างถูกต้องในกาลจาตุรมาสยะ ย่อมให้ผลบุญยิ่งใหญ่—ไม่ว่าจะถวายในแบบปัญจายตนะ หรือถวายแด่เทวะทั้งห้า

पञ्चायतनसंस्थेषुin the pañcāyatana shrines
पञ्चायतनसंस्थेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्च + आयतन + संस्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (बहुपद) — ‘पञ्चायतनेषु संस्थाः’/‘पञ्चायतन-सम्बद्धेषु’ (in the five-shrine establishments)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (conjunctive adverb) — ‘तथैव/एवम्’ (likewise)
देवेषुamong the gods; in the deities
देवेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
पञ्चसुfive
पञ्चसु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषणम् (five)
विहितम्is prescribed
विहितम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि/भावे—‘विधाय कृतम्/स्थापितम्’ (prescribed/ordained)
दीपदानम्offering of a lamp
दीपदानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदीप + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘दीपस्य दानम्’ (gift/offering of a lamp)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
चातुर्मास्येduring Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालाधिकरणे (during the Cāturmāsya period)
महाफलम्great in fruit; highly rewarding
महाफलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः—‘महत् फलम्’ (great in result)

Contextual: Brahmā (Brahmā–Nārada Saṃvāda)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Nārada

Scene: A pañcāyatana altar with five sanctified icons; a devotee lights lamps before each deity during the rainy-season vow, the lamps forming a symmetrical sacred geometry.

P
Pañcāyatana
C
Cāturmāsya
D
Dīpa-dāna

FAQs

Dharma values inclusive, properly ordered worship; lamp-offering in the sacred season yields substantial merit across recognized deity-forms.

The verse occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya setting, presenting pañcāyatana worship as a kṣetra-appropriate practice.

Perform dīpa-dāna during Cāturmāsya in pañcāyatana shrines / to five deities.