Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

विप्रः पूर्वं न्यसेद्देहे स्मृत्युक्तेन निजे बुधः । ततस्तु प्रतिमायां च शालग्रामे विशेषतः

vipraḥ pūrvaṃ nyaseddehe smṛtyuktena nije budhaḥ | tatastu pratimāyāṃ ca śālagrāme viśeṣataḥ

ก่อนอื่น พราหมณ์ผู้รอบรู้พึงทำนยาสะลงบนกายตน ตามวิธีที่สฺมฤติกล่าวไว้ แล้วจึงทำบนเทวรูปด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนศาลคราม (ศิลา)

विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्first
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: first)
न्यसेत्should place; should deposit
न्यसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √अस्/√स्यन्द्? (धातु) [न्यासे √अस्/√सद् परम्परया; प्रचलित धातु: √अस् (न्यासे) / causative sense]
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थः (should place/assign)
देहेin the body
देहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
स्मृति-उक्तेनby what is stated in the Smṛti
स्मृति-उक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootस्मृति (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त; √वच् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (means: as stated in Smṛti)
निजेin one's own
निजे:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with देहे understood/elliptic)
बुधःthe wise one
बुधः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विप्रस्य विशेषणभावः
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse link)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (thereafter)
तुthen; indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (but/indeed)
प्रतिमायाम्in the image (icon)
प्रतिमायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha-bodhaka (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (and)
शालग्रामेin the Śālagrāma stone
शालग्रामे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशालग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय; विशेष-प्रातिपदिकात्)
Formरीत्यर्थक अव्यय (adverb: especially)

Narratorial voice within Tīrthamāhātmya (deductive attribution)

Type: kshetra

Scene: A brāhmaṇa sits on kuśa grass, performs nyāsa touching limbs with mantra; before him a small altar holds a Śālagrāma on a pedestal with tulasī leaves and a conch; the atmosphere is meticulous and pure.

Ś
Śālagrāma

FAQs

Inner sanctification (nyāsa on oneself) precedes outer worship, making the devotee a fit vessel for tīrtha-based devotion.

The focus is ritual rather than a named geography; Śālagrāma is highlighted as a sacred emblem intimately tied to Vaiṣṇava pilgrimage culture.

Perform nyāsa first on one’s body following Smṛti, then on the deity image—particularly on Śālagrāma.