Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8
ब्रह्मोवाच । नियमश्चक्षुरादीनां क्रियासु विविधासु च । कार्यो विद्यावता पुंसा तत्प्रयोगान्महासुखम्
brahmovāca | niyamaścakṣurādīnāṃ kriyāsu vividhāsu ca | kāryo vidyāvatā puṃsā tatprayogānmahāsukham
พระพรหมาตรัสว่า: “นิยมะคือการกำกับอย่างมีวินัยต่ออินทรีย์ เช่น ดวงตา และต่อความประพฤติในกิจต่าง ๆ ผู้มีปัญญาควรปฏิบัติ; เมื่อประยุกต์อย่างถูกต้อง ย่อมบังเกิดสุขอันยิ่งใหญ่”
Brahmā
Listener: Nārada
Scene: Brahmā teaches with a calm, authoritative gesture; around him symbolic motifs of restrained senses—closed lotus-like eyes, a controlled deer (mind), and orderly ritual implements—signify regulated conduct leading to happiness.
FAQs
Niyama is not merely ritual—it is disciplined self-regulation of senses and conduct, producing inner well-being.
No particular tīrtha is named; the verse provides a universal dharma-definition used to guide tīrtha-related observances.
Practice niyama by regulating the senses and one’s actions across daily activities, as a learned discipline.