Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

चातुर्मास्ये नरः स्नानं प्रातरेव समाचरेत् । सर्वक्रतुफलं प्राप्य देववद्दिवि मोदते

cāturmāsye naraḥ snānaṃ prātareva samācaret | sarvakratuphalaṃ prāpya devavaddivi modate

ในกาลจาตุรมาสยะ บุคคลพึงอาบน้ำแต่เช้าตรู่ ครั้นได้ผลแห่งยัญพิธีทั้งปวงแล้ว ย่อมรื่นรมย์ในสวรรค์ดุจเทพ

चातुर्मास्येin the Cāturmāsya (four-month period)
चातुर्मास्ये:
अधिकरण (Locative/Place-Time)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘चातुर्मास्य’ (cāturmāsya) = चतुर्माससम्बन्धि (pertaining to the four-month period)
नरःa man
नरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय/प्रातिपदिक-निपातस्वरूप)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
एवindeed/only
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (particle of emphasis)
समाचरेत्should perform/practice
समाचरेत्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सर्वक्रतुफलम्the fruit of all sacrifices
सर्वक्रतुफलम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसर्व + क्रतु + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: क्रतूनां फलम् (fruit of all sacrifices)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) ‘प्राप्य’ = having obtained
देववत्like a god
देववत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootदेववत् (अव्यय/तद्धित)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative adverb) ‘like a god’
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
मोदतेrejoices
मोदते:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Sūta (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration typically via Sūta to sages)

Type: ghat

Scene: At dawn in monsoon season, a devotee performs river/pond bathing with rising mist; above, symbolic sacrificial fires and celestial beings indicate ‘sarva-kratu-phala’; the bather later appears radiant in svarga.

FAQs

A simple daily act—morning bathing in Cāturmāsya—can yield immense merit, comparable to great Vedic sacrifices.

No specific tīrtha is named in this verse; it praises the practice of snāna during Cāturmāsya generally.

Prātaḥ-snāna (morning bath) during Cāturmāsya.