Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 97

चतुरो वार्षिकान्मासान्यस्तं पूजयते विभुम् । व्रतस्थः स नरो याति यत्र देवः स संस्थितः

caturo vārṣikānmāsānyastaṃ pūjayate vibhum | vratasthaḥ sa naro yāti yatra devaḥ sa saṃsthitaḥ

ผู้ใดบูชาพระผู้เป็นใหญ่ตลอดสี่เดือนแห่งปี ด้วยความมั่นคงในพรต ผู้นั้นย่อมไปถึงแดนที่เทพองค์นั้นประทับอยู่

चतुरःfour
चतुरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (qualifying मासान्)
वार्षिकान्annual / of the year
वार्षिकान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवार्षिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying मासान्)
मासान्months
मासान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; relative
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; demonstrative (refers to विभुम्)
पूजयतेworships
पूजयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
विभुम्the Lord
विभुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
व्रतस्थःobserving a vow
व्रतस्थः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रत (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (व्रते स्थितः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नरःman
नरः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb of place)
देवःthe god (Lord)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संस्थितःsituated, established
संस्थितः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is situated’

Sūta (continued phalaśruti narration)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (Jalaśāyī/Śayana context)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (implied by surrounding chapters)

Scene: A pilgrim-votary stands before a reclining Viṣṇu (Jalaśāyī), offering lamps and flowers through the monsoon months; the kṣetra’s sanctum glows while rain clouds gather outside.

V
Vibhu (Lord)
V
Vrata
D
Deva

FAQs

Sustained vow-based worship transforms destiny; devotion aligned with sacred time culminates in reaching the Lord’s abode.

The promise of fruit is delivered within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya where the four-month worship is contextualized.

Worship the Lord continuously for the four months (Cāturmāsya) while maintaining a vrata; the stated fruit is reaching the deity’s realm.