Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

विष्णुरुवाच । अजरश्चामरश्चापि स कृतः पद्मयोनिना । तत्कथं जीवमानेन तेन राज्यं भवेत्तव

viṣṇuruvāca | ajaraścāmaraścāpi sa kṛtaḥ padmayoninā | tatkathaṃ jīvamānena tena rājyaṃ bhavettava

พระวิษณุตรัสว่า: ผู้นั้นถูกปัทมโยนิ (พรหมา) ทำให้ไร้ชราและอมตะแล้ว; ดังนั้นเมื่อเขายังมีชีวิตอยู่ ราชอาณาจักรจะเป็นของท่านได้อย่างไร

विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अजरःageless
अजरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण सः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अमरःimmortal
अमरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण सः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle; also)
सःhe (Vṛka)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कृतःmade, rendered
कृतः:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (made)
पद्मयोनिनाby the lotus-born (Brahmā)
पद्मयोनिना:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootपद्म + योनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
तत्therefore/then
तत्:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् सर्वनाम (particle-like: then/therefore)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: how)
जीवमानेनwhile (he is) living
जीवमानेन:
Karana (Instrumental circumstance/करण)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषण तेन
तेनby him/with him
तेन:
Karana (Instrument/Agent/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
राज्यम्kingdom, rule
राज्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
भवेत्could be/should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

Viṣṇu

Scene: Viṣṇu speaks with calm authority, explaining that an opponent is ageless and deathless by Brahmā’s act; the scene emphasizes divine jurisprudence—law-like constraints in the cosmos.

V
Viṣṇu
B
Brahmā (Padmayoni)
V
Vṛka (implied)

FAQs

Even divine boons have consequences; cosmic order operates through consistent laws that must be addressed wisely, not denied.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

None; the verse discusses the obstacle created by Brahmā’s boon of agelessness/immortality.