Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

दृष्ट्वा तस्याग्रतः संस्थां गन्धपुष्पैश्च पूजिताम् । वासुदेवात्मिकां मूर्तिं चतुर्हस्तां द्विजोत्तमाः

dṛṣṭvā tasyāgrataḥ saṃsthāṃ gandhapuṣpaiśca pūjitām | vāsudevātmikāṃ mūrtiṃ caturhastāṃ dvijottamāḥ

โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ พวกเขาเห็นเบื้องหน้าเป็นพระรูปอันเป็นวาสุเทวะ มีสี่กร ประดับการบูชาด้วยเครื่องหอมและดอกไม้

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive); पूर्वकालिक (having seen)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक (in front of)
संस्थाम्a form/established presence
संस्थाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गन्धपुष्पैःwith perfumes and flowers
गन्धपुष्पैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (gandha and flowers)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पूजिताम्worshipped/honoured
पूजिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त (PPP)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)
वासुदेवात्मिकाम्of the nature of Vāsudeva
वासुदेवात्मिकाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + इक (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (वासुदेव-आत्मिका = of the nature of Vāsudeva)
मूर्तिम्form/image
मूर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन
चतुर्हस्ताम्four-armed
चतुर्हस्ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-स्वरूप (चत्वारः हस्ताः यस्याः = four-armed)
द्विजोत्तमाःthe best Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमाः = best of Brahmins)

Narrator (addressing ‘dvijottamāḥ’; specific speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Listener: dvijoत्तमāḥ (addressed audience: best of brāhmaṇas)

Scene: Inside a dim cave, a radiant four-armed Vāsudeva mūrti stands or sits on a small pedestal, adorned with flowers; incense fragrance seems visible as curling smoke; devotees behold the image in awe.

V
Vāsudeva
V
vaiṣṇavī mūrti (image)
G
gandha
P
puṣpa

FAQs

Devotional worship (pūjā) with simple offerings like flowers and fragrance establishes divine presence and becomes a shield for the devotee.

The installed image and worship occur within the Hāṭakeśvara-kṣetra setting of Adhyāya 231.

Pūjā with gandha (fragrance) and puṣpa (flowers) to a Vāsudeva (Vaiṣṇava) image is described.