Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

स ज्ञात्वा बल संहीनमात्मानं धातुसंक्षयात् । सामोपायं ततश्चके स्तुत्वा सार्धं पिनाकिना

sa jñātvā bala saṃhīnamātmānaṃ dhātusaṃkṣayāt | sāmopāyaṃ tataścake stutvā sārdhaṃ pinākinā

ครั้นรู้ว่าตนสิ้นเรี่ยวแรงเพราะธาตุกายร่อยหรอ เขาจึงเลือกหนทางแห่งการประนีประนอม แล้วสรรเสริญต่อหน้าพินากิน (พระศิวะ)

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; pronoun 'he'
jñātvāhaving realized
jñātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Root√jñā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having known/realized'
balamstrength
balam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (saṃhīnam-विशेष्य)
saṃhīnamdeprived (of)
saṃhīnam:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsaṃhīna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (balam-विशेषण) 'devoid of'
ātmānamhimself
ātmānam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'himself'
dhātu-saṃkṣayātfrom depletion of bodily elements
dhātu-saṃkṣayāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootdhātu (प्रातिपदिक) + saṃkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/हेतु-अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः: 'धातूनां संक्षयः' → 'due to depletion of elements'
sāma-upāyama conciliatory means
sāma-upāyam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootsāma (प्रातिपदिक) + upāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः तत्पुरुषः: 'साम्नः उपायः' = 'means of conciliation'
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (Context)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): 'then/thereupon'
cakehe undertook
cake:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'did/made/undertook'
stutvāhaving praised
stutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Root√stu (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having praised'
sārdhamtogether with
sārdham:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/preposition-like): 'together with'
pinākināwith Pinākin (Śiva)
pinākinā:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootpinākin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), एकवचन; 'with Pinākin (Śiva, bearer of the bow Pināka)'

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Scene: A weakened Andhaka, body emaciated from dhātu-kṣaya, stands with folded hands before Śiva bearing the pināka bow; attendants and gaṇas witness the shift from hostility to supplication.

Ś
Śiva (Pinākin)
A
Andhaka (Daitya)

FAQs

When ego collapses, the dharmic turn is humility—praise, conciliation, and seeking refuge in Śiva.

Not identified in this verse; the chapter belongs to a tīrtha-mahātmya setting.

Stuti (hymnic praise) is implied as a devotional act, though no formal rite is specified.