Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

गोत्रं स्वरांतं सर्वत्र गोत्रे तर्पणकर्मणि । गोत्राय कल्पनविधौ गोत्रस्याक्षय्यदापने

gotraṃ svarāṃtaṃ sarvatra gotre tarpaṇakarmaṇi | gotrāya kalpanavidhau gotrasyākṣayyadāpane

นามโคตร (gotra) พึงกล่าวด้วยเสียง/สำเนียงที่ถูกต้องในทุกแห่ง ในกรรมตัรปณะให้ใช้รูป “gotre”; ในวิธีการกำหนด/จัดวางให้ใช้ “gotrāya”; และในการถวายอักษัยยะทานให้ใช้ “gotrasya”.

गोत्रम्clan lineage (gotra)
गोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
स्वरान्तम्ending in a vowel
स्वरान्तम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वरान्त (प्रातिपदिक; स्वर + अन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (गोत्रम्)
सर्वत्रeverywhere; in all contexts
सर्वत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
गोत्रेin/with the gotra (form)
गोत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
तर्पणकर्मणिin the act of tarpaṇa (oblations)
तर्पणकर्मणि:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतर्पणकर्मन् (प्रातिपदिक; तर्पण + कर्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
गोत्रायto/for the gotra
गोत्राय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन
कल्पनविधौin the procedure of formulation/arrangement
कल्पनविधौ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्पनविधि (प्रातिपदिक; कल्पन + विधि)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
गोत्रस्यof the gotra
गोत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
अक्षय्यदापनेin the giving of the ‘akṣayya’ (imperishable) offering/donation
अक्षय्यदापने:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअक्षय्यदापन (प्रातिपदिक; अक्षय्य + दापन)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

Skanda (deduced)

Scene: A yajamāna recites saṅkalpa with priest; a stylized family tree motif behind them; the words ‘gotre / gotrāya / gotrasya’ appear as three labeled steps near ritual vessels, indicating shifting cases across actions.

G
gotra
T
tarpaṇa
A
akṣayya-dāna

FAQs

Lineage-identification (gotra) and correct recitation are integral to properly directing offerings in pitṛ-rites.

No named site appears in this shloka; it is a general rule embedded in the tīrtha-context.

Use context-appropriate forms of ‘gotra’: gotre (tarpaṇa), gotrāya (kalpana/assignment), gotrasya (akṣayya-dāna).