Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

विषमौ द्विगुणैर्दर्भैः सतिलैर्वामपार्श्वतः । पाणौ तोयं परिक्षिप्य न दर्भांस्तु कथं चन

viṣamau dviguṇairdarbhaiḥ satilairvāmapārśvataḥ | pāṇau toyaṃ parikṣipya na darbhāṃstu kathaṃ cana

ทางด้านซ้าย พึงจัดวางตามบัญญัติให้ไม่เสมอกัน โดยใช้หญ้าทรรภะเป็นสองเท่าและมีงาเจือด้วย ครั้นพรมน้ำลงบนฝ่ามือแล้ว อย่าได้วางหรือจับต้องทรรภะอย่างผิดควรไม่ว่ากรณีใด

विषमौuneven (two)
विषमौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण (दर्भौ/दर्भौ इत्यर्थे)
द्विगुणैःwith double-folded / doubled
द्विगुणैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (दर्भैः)
दर्भैःwith darbha grass
दर्भैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सतिलैःwith sesame (mixed)
सतिलैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + तिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; 'तिलयुक्त' इति विशेषण (दर्भैः)
वामपार्श्वतःfrom the left side
वामपार्श्वतः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण-अर्थे अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवाम + पार्श्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
पाणौin the hand
पाणौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परिक्षिप्यhaving sprinkled
परिक्षिप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्ययभाव; 'having sprinkled/placed around'
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
दर्भान्darbhas
दर्भान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तुhowever
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
कथंhow
कथं:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
चनever/at all
चन:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय)
Formअव्यय; निपात, 'कदाचन/कथंचन' इत्यर्थे (indefinite particle)

Skanda (deduced)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: A focused depiction of hands and offerings: doubled darbha blades laid on the left side with sesame seeds; the priest sprinkles water over the palm; a cautionary gesture indicates ‘do not mishandle’ the darbha.

D
darbha
T
tila (sesame)
U
udaka (water)

FAQs

Carefulness and purity in small ritual details are presented as forms of respect toward the Pitṛs.

The surrounding chapter is a Tīrthamāhātmya; this verse is procedural and does not name a particular site.

Use doubled darbha with sesame on the left side; sprinkle water on the hand; do not mishandle the darbha.