Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

तत्त्वमद्य दिनं देहि तेभ्यः कमलसम्भव । तेन तृप्तिं गताः सर्वे स्थास्यंत्यब्दं पितामह

tattvamadya dinaṃ dehi tebhyaḥ kamalasambhava | tena tṛptiṃ gatāḥ sarve sthāsyaṃtyabdaṃ pitāmaha

เพราะฉะนั้น ข้าแต่พระพรหมผู้บังเกิดจากดอกบัว โปรดประทานให้วันนี้เป็นวันพิเศษแก่พวกเขา ด้วยเหตุนี้ทุกผู้จะบรรลุความอิ่มเอม และข้าแต่ปิตามหะ จะดำรงความอิ่มเอมนั้นตลอดหนึ่งปี

तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अद्यtoday
अद्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
दिनम्a day
दिनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), बहुवचन
कमलसम्भवO lotus-born (Brahmā)
कमलसम्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकमल + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (kamalāt sambhavaḥ = lotus-born)
तेनby that/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
तृप्तिम्satisfaction
तृप्तिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गताःhaving attained
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगत (प्रातिपदिक; कृदन्त from गम् (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्थास्यन्तिwill remain
स्थास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
अब्दम्for a year
अब्दम्:
Kala-adhikarana (Time-extent/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण (duration)
पितामहO Grandfather (Brahmā)
पितामह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन

Hiraṇyākṣa

Scene: A supplicant addresses Brahmā (lotus-born) requesting a sanctioned ‘day’ for the departed; Brahmā seated on a lotus, holding kamaṇḍalu and Vedas, granting a boon that ensures year-long satisfaction of pitṛs.

H
Hiraṇyākṣa
B
Brahmā

FAQs

A dharmic ‘time-gift’ (a sanctified day) becomes a vehicle of compassion—turning ritual into sustained relief for afflicted beings.

No named tīrtha appears; the focus is on sanctifying a day within the ritual calendar.

It requests the establishment/granting of a special day enabling śrāddha to confer year-long satisfaction (tṛpti) to the intended beings.