Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

यः क्षीरं मधुना युक्तं तस्मिन्नहनि यच्छति । पितॄनुद्दिश्य यो मांसं दद्याद्वाध्रीणसं च यः

yaḥ kṣīraṃ madhunā yuktaṃ tasminnahani yacchati | pitṝnuddiśya yo māṃsaṃ dadyādvādhrīṇasaṃ ca yaḥ

ผู้ใดในวันนั้นถวาย น้ำนมผสมน้ำผึ้ง และผู้ใดตั้งใจอุทิศแด่ปิตฤทั้งหลายแล้วถวายเนื้อ—แม้เนื้อวาธรีณสะก็ตาม—

yaḥhe who
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक; यद्-प्रोनाउन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धि-प्रोनाउन
kṣīrammilk
kṣīram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
madhunāwith honey
madhunā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmadhu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrument/with)
yuktammixed; combined
yuktam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootyuj (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘kṣīram’ इत्यस्य विशेषणम्
tasminon that
tasmin:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक; तद्)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम; अधिकरणे
ahaniday
ahani:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootahan (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
yacchatigives; offers
yacchati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyam (धातु; √यम् ‘to give/offer’ in causative sense not used here)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
pitṝnthe ancestors (Pitṛs)
pitṝn:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्म (whom addressed/for)
uddiśyaintending; addressing (to)
uddiśya:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootdiś (धातु) + ud- (उपसर्ग)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययकृदन्त (gerund); हेत्वर्थ/पूर्वक्रिया (having intended/aimed at)
yaḥhe who
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धि-प्रोनाउन (repetition)
māṃsammeat
māṃsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmāṃsa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
dadyātshould give
dadyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
vādhrīṇasamvādhrīṇasa (a specific meat/food item)
vādhrīṇasam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvādhrīṇasa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म; दुर्लभ-शब्द (a kind of meat/food item, traditionally identified with boar/varāha-related flesh or a specific preparation)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (conjunction)
yaḥhe who
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धि-प्रोनाउन (repetition)

Bhartṛyajña

Listener: King Ānarta

Scene: A śrāddha setting: performer offers a bowl of milk mixed with honey; nearby are piṇḍas, kuśa, sesame, and a respectful arrangement for pitṛ-uddeśa; the sage’s instruction frames the act.

P
Pitṛs
K
Kṣīra
M
Madhu
V
Vādhrīṇasa

FAQs

Śrāddha is concretely enacted through dedicated offerings; intention toward the Pitṛs is central to the rite’s efficacy.

The ritual teaching is embedded in the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative context, though no site-name appears in this verse.

Offer milk mixed with honey, and make Pitṛ-intended food offerings (including specified meats per the text).