Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तीर्थे शक्रसमुद्रवम् । स्वामिद्रोहकृतात्पापान्निर्मुक्तो यत्र लक्ष्मणः

| ṛṣaya ūcuḥ | yadetadbhavatā proktaṃ tīrthe śakrasamudravam | svāmidrohakṛtātpāpānnirmukto yatra lakṣmaṇaḥ

เหล่าฤๅษีกล่าวว่า: ในเรื่องที่ท่านได้กล่าวไว้เกี่ยวกับตีรถะชื่อ ‘ศักรสมุทรวะ’ อันเป็นสถานที่ซึ่งลักษมณะพ้นจากบาปที่เกิดจากการทรยศต่อเจ้านาย—ขอท่านจงเล่าต่อไปเถิด

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
भवताby you
भवता:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; आदरार्थे (by you, sir)
प्रोक्तम्spoken/declared
प्रोक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-उच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said/declared’
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
शक्रसमुद्रवम्Śakra’s agitation/distress (name/episode)
शक्रसमुद्रवम्:
Karma/Predicate nominal (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootशक्र + समुद्रव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शक्रस्य समुद्रवम्)
स्वामिद्रोहकृतात्from (sin) caused by betrayal of one’s master
स्वामिद्रोहकृतात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source हेतु/अपादान)
TypeAdjective
Rootस्वामि + द्रोह + कृत (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-विशेषण; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वामिद्रोहेण कृतात्)
पापात्from sin
पापात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
निर्मुक्तःfreed
निर्मुक्तः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्-मुच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (where)
लक्ष्मणःLakṣmaṇa
लक्ष्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Ṛṣayaḥ (Sages)

Tirtha: Śakra-samudrava

Type: kshetra

Listener: Sūta (son of Sūta, addressed as sūtaja)

Scene: An assembly of sages questions Sūta about Śakra-samudrava; the tīrtha is envisioned as a vast, ocean-like expanse of water linked to Indra (Śakra), with a narrative vignette of Lakṣmaṇa seeking release from sin.

Ṛṣis (Sages)
Ś
Śakra-samudrava (tīrtha)
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Even grave ethical faults are portrayed as remediable through repentance and the purifying power of a revered tīrtha.

Śakra-samudrava-tīrtha.

No direct ritual is specified; the verse introduces an inquiry into the tīrtha’s history and its sin-removing potency.