Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

यजमानेन च तथा न कार्यं भोजनं परम् । कुर्वंति ये नराः सर्वे ते यांति नरकं ध्रुवम्

yajamānena ca tathā na kāryaṃ bhojanaṃ param | kurvaṃti ye narāḥ sarve te yāṃti narakaṃ dhruvam

ฉันนั้นแล ยชามานะ (ผู้ประกอบศราทธะ) ไม่พึงรับประทานอาหารอื่นภายหลังอีก ผู้ใดกระทำเช่นนั้น ย่อมไปสู่นรกเป็นแน่แท้

यजमानेनby the sacrificer (patron)
यजमानेन:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ-करणभाव (agent in passive/obligation)
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (likewise/also)
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
कार्यम्should be done
कार्यम्:
Kriya (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be done)
भोजनम्eating, meal
भोजनम्:
Karma (Object/विषय)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कार्यम्’ इत्यस्य विषय/कर्म (the act of eating/meal)
परम्afterwards/other (than prescribed)
परम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (other/afterwards)
कुर्वन्तिdo
कुर्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक
नराःmen
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्ता
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अन्वय (those)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नरकम्to hell
नरकम्:
Karma (Goal/Object)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (destination)
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Sambandha (Adverbial emphasis)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचनम्; निश्चयार्थ (certainly)

Bhartṛyajña (Śrāddha-kalpa instruction)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahīpati / Pṛthivīpati (king)

Scene: A yajamāna seated on kuśa grass after completing Śrāddha, refusing further food, with pitṛs subtly envisioned receiving offerings; a contrasting shadowy vignette hints at naraka for rule-breakers.

Y
Yajamāna

FAQs

Śrāddha is a vow-like act; the performer must keep restraint so the rite remains spiritually intact.

The rule is taught within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya setting of Nāgara Khaṇḍa.

The yajamāna should not eat an additional meal after performing the Śrāddha observance.