Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

पूर्वाह्णे क्रियते यच्च रात्रौ वा संध्ययोरपि । पर्याकाशे तथा देशे तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत

pūrvāhṇe kriyate yacca rātrau vā saṃdhyayorapi | paryākāśe tathā deśe tacchrāddhaṃ vyarthatāṃ vrajeta

ศราทธะที่ประกอบในยามก่อนเที่ยง หรือในเวลากลางคืน หรือในยามสนธยา ทั้งสอง—และยิ่งทำในที่โล่งไร้ที่กำบัง—ย่อมกลายเป็นพิธีไร้ผล

पूर्वाह्णेin the forenoon
पूर्वाह्णे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्वाह्ण (प्रातिपदिक; पूर्व + अह्न)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (पूर्वः अह्नः) ‘in the forenoon’
क्रियतेis performed
क्रियते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपदम्
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative) ‘which’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (वैदिक/प्रचलित रूप ‘रात्रौ’)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात
संध्ययोःat the two twilights (dawn and dusk)
संध्ययोः:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी/षष्ठी (Loc/Gen), द्विवचन; अत्र सप्तमी (time): ‘at the two twilights’
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)
पर्याकाशेin the open air
पर्याकाशे:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरि + आकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभावः: ‘परि-आकाश’ = ‘in the open/outdoors’
तथाlikewise
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/likewise)
देशेin a place
देशे:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (sandhi in tacchrāddham)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
व्यर्थताम्futility
व्यर्थताम्:
Gati (Goal/गति)
TypeNoun
Rootव्यर्थता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्रजेतwould become/go to
व्रजेत:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (पाठे ‘व्रजेत/व्रजेत्’)

Skanda (deduced)

Listener: A king (nṛpa/rājan)

Scene: A śrāddha setting contrasted: on one side an exposed open ground at twilight with offerings rendered ineffective; on the other a sheltered, purified maṇḍapa prepared for pitṛ-kārya, emphasizing correct ritual environment.

FAQs

Right timing and proper setting are integral to sacred action; dharma is upheld through correct kāla (time) and deśa (place).

No named tīrtha appears in this verse; it gives general kāla-deśa discipline for śrāddha.

Avoid śrāddha in the forenoon, at night, at sandhyā times, and in unsheltered/open places.