Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

यत्र संस्क्रियमाणे च कलहः संप्रजायते । पंक्तिभेदो विशेषेण तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

yatra saṃskriyamāṇe ca kalahaḥ saṃprajāyate | paṃktibhedo viśeṣeṇa tacchrāddhaṃ vyarthatāṃ vrajet

ที่ใดระหว่างการตระเตรียมเกิดการวิวาท และโดยเฉพาะเมื่อแถว/ลำดับการนั่งรับภัตตาหาร (ปังกติ) แตกแยกหรือถูกรบกวน ศราทธะนั้นย่อมไร้ผล

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb)
संस्क्रियमाणेwhile (it) is being performed
संस्क्रियमाणे:
Adhikarana (Temporal-locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + √कृ (धातु) → संस्क्रियमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/माण), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भव; ‘(श्राद्धे) संस्क्रियमाणे’ = ‘while being performed’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
कलहःquarrel
कलहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संप्रजायतेarises
संप्रजायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + √जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
पंक्तिभेदःdisruption of the dining line/row
पंक्तिभेदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपंक्ति + भेद (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘पंक्तेः भेदः’
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणम्
तत्that
तत्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (sandhi in tacchrāddham)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
व्यर्थताम्futility
व्यर्थताम्:
Gati (Goal/गति)
TypeNoun
Rootव्यर्थता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्रजेत्would become/go to
व्रजेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Skanda (deduced)

Scene: Preparations for śrāddha: attendants arrange seats and leaf plates; two helpers begin to quarrel, but an elder calms them; the brāhmaṇa dining row is shown continuous and unbroken, emphasizing restored order.

FAQs

Harmony and orderly conduct are part of dharma; conflict and disorder negate the intended sacred offering to the ancestors.

The verse is not tied to a named tīrtha in the snippet; it is a general rule within the tīrtha-māhātmya discourse.

Prevent quarrels during preparations and maintain proper seating/sequence (paṅkti) in the śrāddha meal.