Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

सोमक्षये विशेषेण शृणुष्वैकमना नृप । अमा नाम रवे रश्मिसहस्रप्रमुखः स्थितः

somakṣaye viśeṣeṇa śṛṇuṣvaikamanā nṛpa | amā nāma rave raśmisahasrapramukhaḥ sthitaḥ

ข้าแต่พระราชา จงสดับด้วยจิตแน่วแน่ถึงคำสอนพิเศษว่าด้วยการร่อยหรอของจันทร์ ในสุริยะมีพลังชื่อ ‘อม่า’ สถิตอยู่ เป็นประธานในหมู่รัศมีนับพัน

सोमक्षयेat the waning of the moon
सोमक्षये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसोम-क्षय (प्रातिपदिक; सोमस्य क्षयः)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरणे/Locative), एकवचनम्; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे तृतीया-एकवचनरूपम्; क्रियाविशेषणम् (adverbial instrumental: 'especially')
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
एकमनाsingle-minded, attentive
एकमना:
Sambodhana (Vocative adjunct/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootएक-मनस् (प्रातिपदिक; मनस्)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सम्बोधनार्थे नृपस्य)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
अमाAmā (new-moon day)
अमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नामby name, called
नाम:
Sambandha/Name-marker (Apposition/नामनिर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्ययम्; नाम-शब्दः (quotative/‘called’)
रवेin the Sun
रवे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
रश्मिसहस्रप्रमुखःhaving a thousand rays as foremost
रश्मिसहस्रप्रमुखः:
Karta (Subject-complement/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootरश्मि-सहस्र-प्रमुख (प्रातिपदिक; रश्मयः + सहस्रम् + प्रमुख)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अमायाः)
स्थितःis situated, abides
स्थितः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; भावे/स्थितिवाचकः

Bhartṛyajña (sage)

Listener: nṛpa (king)

Scene: A sage addresses a king; above them a stylized Sun with countless rays, and the Moon diminishing toward conjunction; the concept of 'Amā' is personified as a subtle solar śakti within the solar disc.

S
Soma (Moon)
S
Sūrya (Sun)
A
Amā
K
King (Ānarta)

FAQs

Sacred timing is grounded in a Purāṇic cosmology where celestial forces shape ritual potency, especially for Pitṛ-kārya.

No site is named; the verse explains the cosmic basis for Amāvasyā within the Hāṭakeśvara-kṣetra discourse.

It introduces the special importance of performing rites at somakṣaya (Amāvasyā context).