Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 110

यथा पूर्वं महाभाग वदोपायं लघूत्तमम् । एकाहिकेन श्राद्धेन येनास्माकं हि शाश्वती । प्रीतिः संजायते देव त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर

yathā pūrvaṃ mahābhāga vadopāyaṃ laghūttamam | ekāhikena śrāddhena yenāsmākaṃ hi śāśvatī | prītiḥ saṃjāyate deva tvatprasādātsureśvara

ดังแต่ก่อน ข้าแต่มหาภาค โปรดตรัสบอกอุบายอันประเสริฐและง่ายยิ่ง—ซึ่งด้วยศราทธะเพียงหนึ่งวัน จะบังเกิดความอิ่มเอิบยั่งยืนแก่เรา ข้าแต่เทพ ข้าแต่จอมแห่งเทวะ ด้วยพระกรุณาของพระองค์

यथाas, in the manner that
यथा:
Sambandha (Manner/Correlation)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/रीति-वाचक (adverb of manner)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे प्रयुक्तम्; कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
वदtell, speak
वद:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थक), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
उपायम्means, method
उपायम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
लघूत्तमम्the easiest/best (very easy)
लघूत्तमम्:
Karma (Object, qualifier)
TypeAdjective
Rootलघु (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘उपायम्’ इत्यस्य विशेषणम्
एकाहिकेनby a one-day (rite)
एकाहिकेन:
Karaṇa (Instrument)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अह (प्रातिपदिक) + इक (तद्धित) → एकाहिक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे ‘एकाह’ (one-day) + तद्धित ‘-इक’; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘श्राद्धेन’ इत्यस्य विशेषणम्
श्राद्धेनby the śrāddha rite
श्राद्धेन:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
येनby which
येन:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रश्नार्थक/यत्-शब्दः
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; उत्तम-पुरुष-सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः; अवधारण/हेतु-प्रदर्शक (emphatic/indeed)
शाश्वतीeternal, lasting
शाश्वती:
Karta (Subject, qualifier)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘प्रीतिः’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रीतिःsatisfaction, pleasure
प्रीतिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
संजायतेarises, is produced
संजायते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootसम्+जन् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
देवO god
देव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वत्प्रसादात्from your grace
त्वत्प्रसादात्:
Apadana/Hetu (Source/Cause)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम् (अपादान/हेतु)
सुरेश्वरO lord of the gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Pitṛs (addressing Brahmā)

Type: kshetra

Scene: Pitṛs request the ‘best easy method’; Brahmā, radiant and compassionate, prepares to reveal a concise śrāddha ordinance; symbolic items (tila, kuśa, piṇḍa, water) appear arranged neatly, suggesting simplicity and completeness.

P
Pitṛs
B
Brahmā
Ś
Śrāddha

FAQs

Dharma adapts with compassion: even a simplified rite, done rightly, can secure lasting ancestral satisfaction.

No specific tīrtha is named; the verse focuses on an upāya (method) for śrāddha.

Ekāhika-śrāddha—performing a one-day śrāddha as an effective remedy for sustaining Pitṛ-prīti.