Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

रश्मिपा उपहूताश्च तथैवायंतुनाः परे । तथा श्राद्धभुजश्चान्ये स्मृता नान्दीमुखा नृप

raśmipā upahūtāśca tathaivāyaṃtunāḥ pare | tathā śrāddhabhujaścānye smṛtā nāndīmukhā nṛpa

ข้าแต่มหาราช ปิตฤที่เรียกว่า รัศมิพา อุปหูตะ อายัมตุนา และหมู่อื่นที่เรียกว่า ศราทธภุชะ นั้น ได้รับการจดจำว่าเป็น “นานทีมุขปิตฤ”

रश्मिपाःRaśmipā (ray-drinking Pitṛs)
रश्मिपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरश्मि-पा (प्रातिपदिक; रश्मि + पा)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः
उपहूताःinvoked
उपहूताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-ह्वे (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; कर्मणि (‘invoked/called’)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; ‘likewise/also’
एवindeed, just
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)
आयंतुनाःĀyaṃtunā (a class of Pitṛs)
आयंतुनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयंतुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; पितृगण-विशेषः (पाठान्तर/दुर्लभ-शब्दः)
परेothers
परे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (अन्ये पितरः)
तथाand also
तथा:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थे
श्राद्धभुजःŚrāddhabhuj (eaters of śrāddha offerings)
श्राद्धभुजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध-भुज् (प्रातिपदिक; श्राद्ध + भुज्)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (‘eaters of śrāddha’)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
अन्येother
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
स्मृताःare known/remembered
स्मृताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; कर्मणि (‘are remembered/called’)
नान्दीमुखाःNāndīmukha (a class of Pitṛs)
नान्दीमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनान्दी-मुख (प्रातिपदिक; नान्दी + मुख)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः; पितृगण-विशेषः
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Unspecified narrator (Purāṇic dialogue context; likely a sage/narrator addressing a king)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: A ritual teacher enumerates pitṛ-names to a seated king; behind them, a symbolic panel shows four luminous pitṛ-figures labeled Raśmipā, Upahūta, Āyaṃtunā, Śrāddhabhuj, signifying Nandīmukha recipients.

P
Pitṛs
R
Raśmipāḥ
U
Upahūtāḥ
Ā
Āyaṃtunāḥ
Ś
Śrāddhabhujaḥ
N
Nandīmukha Pitṛs

FAQs

It classifies revered ancestral beings (Pitṛs) and underscores that śrāddha is a dharmic duty directed to specific Pitṛ groups.

This verse itself is doctrinal (Pitṛ classification) within a Tīrthamāhātmya setting; the specific tīrtha is not named in the snippet.

Śrāddha is implied through the term śrāddhabhujaḥ—Pitṛs who receive śrāddha offerings—indicating the rite’s intended recipients.