Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

श्रीभगवानुवाच । सप्तम्यां सूर्यवारेण कुरु विप्र प्रदक्षिणाम् । शतमष्टोत्तरं यावत्स्नात्वा पुण्यह्रदे शुभे । फलहस्तः पृथक्त्वेन ततः कुष्ठेन मुच्यसे

śrībhagavānuvāca | saptamyāṃ sūryavāreṇa kuru vipra pradakṣiṇām | śatamaṣṭottaraṃ yāvatsnātvā puṇyahrade śubhe | phalahastaḥ pṛthaktvena tataḥ kuṣṭhena mucyase

พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า: “ดูก่อนพราหมณ์ ในวันสัปตมีเมื่อเป็นวันอาทิตย์ จงทำประทักษิณา แล้วอาบน้ำในปุณยหรทอันเป็นมงคล จากนั้นจงทำให้ครบหนึ่งร้อยแปด โดยถือผลไม้ไว้ในมือเป็นเครื่องบูชาแยกต่างหาก แล้วเจ้าจักพ้นจากโรคเรื้อน”

śrī-bhagavānthe Blessed Lord
śrī-bhagavān:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + bhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—श्रीमान् भगवान् (कर्मधारयः)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
saptamyāmon the seventh (tithi)
saptamyām:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootsaptamī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तिथिवाचक (on the seventh lunar day)
sūrya-vāreṇaon Sunday
sūrya-vāreṇa:
Karana (Instrument/means; temporal specification)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + vāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—सूर्यस्य वारः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
kurudo; perform
kuru:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन
vipraO Brahmin
vipra:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
pradakṣiṇāmcircumambulation
pradakṣiṇām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpradakṣiṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śatama hundred
śatam:
Karma (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक
aṣṭottaramplus eight (making 108)
aṣṭottaram:
Viśeṣaṇa (Qualifier of count)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अष्टाभिः उत्तरम् (अधिकम्) इति तत्पुरुषः; ‘eight more’ (i.e., 108)
yāvatup to; as many as
yāvat:
Adverbial (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधिवाचक (as far as; up to)
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√snā (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; ‘having bathed’
puṇya-hradein the sacred lake
puṇya-hrade:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + hrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—पुण्यः ह्रदः (कर्मधारयः)
śubheauspicious
śubhe:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (puṇya-hrade)
phala-hastaḥwith fruits in hand
phala-hastaḥ:
Kartṛ (Agent; implied ‘tvam’)
TypeAdjective
Rootphala (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—फलानि हस्ते यस्य सः
pṛthaktvenaseparately; individually
pṛthaktvena:
Adverbial (Manner/रीति)
TypeNoun
Rootpṛthaktva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (in a separate manner/individually)
tataḥthen
tataḥ:
Adverbial (Sequence)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
kuṣṭhenafrom leprosy
kuṣṭhena:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootkuṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतु/अपादानार्थे (from leprosy)
mucyaseyou will be freed
mucyase:
Kriya (Result/फल)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (you are freed)

Bhagavān (contextually Sūrya/Ravi as the presiding deity of the vrata)

Tirtha: Puṇyahrada

Type: kund

Listener: The brāhmaṇa

Scene: Sūrya, radiant and authoritative, instructs the brāhmaṇa beside a gleaming pond; the brāhmaṇa holds fruits, preparing for circumambulation and the 108-count observance.

S
Sūrya
R
Ravi
P
Puṇyahrada
V
Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

Faithful observance of tīrtha-vrata—especially honoring Sūrya with discipline—purifies suffering and transforms karma into health and merit.

Puṇyahrada, an auspicious sacred lake praised in the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

On Saptamī falling on Sunday: perform pradakṣiṇā, bathe in Puṇyahrada, and complete 108 observances/rounds while holding fruits as an offering.