Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

पुरनार्योऽपि संतुष्टा वीक्षांचक्रुः सुकौतुकात् । गृहकार्याणि संत्यज्य समारूढा गवाक्षकान्

puranāryo'pi saṃtuṣṭā vīkṣāṃcakruḥ sukautukāt | gṛhakāryāṇi saṃtyajya samārūḍhā gavākṣakān

แม้สตรีชาวนครก็ปลาบปลื้มยินดี มองดูด้วยความพิศวงใคร่รู้ ละทิ้งงานเรือน แล้วขึ้นไปยังช่องหน้าต่าง

पुरनार्यःthe town-women / city ladies
पुरनार्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरनारी (प्रातिपदिक: पुर + नारी)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (पुराणाः नार्यः)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: 'also/even')
सन्तुष्टाःpleased, delighted
सन्तुष्टाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + तुष् (धातु) → सन्तुष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त, past passive participle) 'सन्तुष्ट'; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण (qualifies subject)
वीक्षाम्a look, viewing
वीक्षाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
चक्रुःthey did/made
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
सुकौतुकात्out of great curiosity
सुकौतुकात्:
Hetu (Cause/Reason/हेतु)
TypeNoun
Rootसु + कौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (सुन्दरं कौतुकम्)
गृहकार्याणिhousehold duties
गृहकार्याणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगृहकार्य (प्रातिपदिक: गृह + कार्य)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहस्य कार्याणि)
सन्त्यज्यhaving abandoned
सन्त्यज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + त्यज् (धातु) → सन्त्यज्य (क्त्वान्त)
Formअव्ययभावे क्त्वा (Gerund/absolutive); पूर्वक्रिया (prior action)
समारूढाःhaving climbed/ascended
समारूढाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + रुह् (धातु) → समारूढ (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण
गवाक्षकान्windows, latticed openings
गवाक्षकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगवाक्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन

Narrator within the chapter

Scene: Women of the city pause their chores, ascend to latticed windows and balconies, leaning forward with delighted curiosity as Sāmba passes below; textiles flutter, bangles glint, the street is alive.

C
City women (puranāryaḥ)
S
Sāmba (implied)

FAQs

It illustrates the powerful pull of darśana and fame—how attention gathers around a figure, setting the stage for dharmic consequences.

Not explicit; it remains within the chapter’s tīrtha-centered narrative environment (Puṇyahrada/Kuharavāsa region).

None; it is descriptive storytelling.