Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

शोभया परया युक्तं विस्मयोत्फुल्ललोचनः । चिंतयामास किं ह्येतदकस्माद्रोगसंक्षयः

śobhayā parayā yuktaṃ vismayotphullalocanaḥ | ciṃtayāmāsa kiṃ hyetadakasmādrogasaṃkṣayaḥ

กายเขาประดับด้วยรัศมีอันประเสริฐ ดวงตาเบิกกว้างด้วยความพิศวง เขาครุ่นคิดว่า “นี่คืออะไร โรคภัยดับสิ้นฉับพลันได้อย่างไร”

śobhayāby/with beauty
śobhayā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśobhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular (by/with beauty)
parayāsupreme, excellent
parayā:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (supreme/excellent)
yuktamendowed, joined
yuktam:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) → yukta (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Past passive participle ‘joined/endowed’
vismaya-utphulla-locanaḥ(he) whose eyes were wide with wonder
vismaya-utphulla-locanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvismaya (प्रातिपदिक) + utphulla (प्रातिपदिक/कृदन्त) + locana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa: ‘vismayena utphulle locane yasya’ (eyes widened with wonder)
ciṃtayāmāsahe pondered
ciṃtayāmāsa:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘he thought/pondered’
kimwhat?
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; interrogative ‘what?’
hiindeed
hi:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetat (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; demonstrative ‘this’
akasmātsuddenly, unexpectedly
akasmāt:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootakasmāt (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘suddenly/without cause’
roga-saṃkṣayaḥcessation of the disease
roga-saṃkṣayaḥ:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootroga (प्रातिपदिक) + saṃkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa (षष्ठी/सम्बन्ध): ‘rogasya saṃkṣayaḥ’ (cessation of disease)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Scene: The healed man stands or sits in morning light, body shining; eyes wide with wonder as he contemplates the sudden end of illness.

R
roga (disease)

FAQs

When grace manifests, it can appear ‘sudden’; the Purāṇic teaching is to recognize unseen merit and tīrtha-prabhāva behind visible transformation.

The same tīrtha/kuṇḍa of Adhyāya 212 whose prabhāva is being narrated, connected with Bhāskara (Sun) worship later in the passage.

None in this verse; it expresses astonishment and inquiry that leads to acknowledging tīrtha-prabhāva.